E ke bërë ndonjëherë pyetjen?

Qëllon që bisedat më ngacmuese ndodhin në rrethanat më të paparashikuara, mundësisht në një ambient ku ti je me përtesë dhe nuk pret asgjë vetëm do të ikin orët që t’i kthehesh rutinës tënde.

Të paktën kështu ndodhi me mua para ca kohësh. Një person që s’e njihja dhe ndoshta s’do ta takoj më kurrë, më pyeti “cila është sfida personale më e vështirë në jetë?” Kurrë nuk i dihet ç’po kalojnë njerëzit momentin kur takohesh me ta.

Unë e kisha përgjigjen. Por ishte e fshehur, dhe aspak e artikuluar në fjalë. Kështu që thjesht i bëra gëzuar gotën dhe i dhashë përgjigje që i përshtatej rastit.

***
Kur kam mundësi dhe jam në humor, kam qejf të shikoj Zonë e Lirë. Dhe përveç arsyeve të qarta, si argëtimi pa thelb apo ‘freak show’ shoqëruar me të qeshura që shkakotojnë këto, e kam qejf për një arsye tjetër: aty arrijnë të depërtojnë njerëzit më jashtë kornizave që prodhon ky popull, me një mendje krejt të vetën dhe pa asnjë lloj turpi për atë që kanë vendosur të jenë. “Unë jam Endri, më ndihmoni të bëhem Endra!” Kështu mirëpriten pa paragjykime, dhe ata ndihen të shlirë, shpesh duke e abuzuar formatin se fundja janë të pamësuar dhe të pa pajisur për t’u sjellë si duhet në ekran. Disa ia dalin të bëhen të famshëm, të tjerëve vetëm sa u bën dëm koha televizive… Eshtë personale pastaj. Por ata që na japin të qeshura dhe që mbledhin aq shumë urrejtje kanë ca ide të qarta, dhe kjo është shumë më shumë seç kanë shumica për të ofruar.
Dhe urrrejtja zakonisht është emocion reargues; për faktin që dikush ka guxim që ti nuk e ke.

***
Cila është sfida më e vështirë në jetë pra?

“Të bësh lekë!”

Përgjigjen shumica dërrmuese e shqiptarëve, që kanë një fiksim gati absurd me të mirën materiale dhe adhurim të verbër për kodoshat që ia dolën të mbushin dyshekun me para të thata. Nuk u vë dhe aq faj, jemi një popull që kemi dalë nga varfëri e skajshme dhe çdo ditë është fushë betejë për jetë më të mirë. Dhe po, është e vërtetë që varfëria të zhvesh nga dinjiteti. Eshtë edhe e vërtetë që mirëqenia të blen lumturinë, edhe po nuk ta bleu 100%, të blen vilën me ngrohje qëndrore ku mund të vajtosh mbi pjatën tënde të preferuar me gojën fringo të re.

Por unë e quaj fiksim absurd sepse deri sa të arrish te momenti që do “bësh lekë”, ke shumë hesape për të larë.
Dhe të gjitha këto hesape, janë me veten tënde.

Asnjeriut nuk i ra një valixhe në kokë me 1 milion dollarë. Në një moment të caktuar, ai/ajo po merrte vendimet e duhura dhe ja ku është sot.

(Në këtë analizë do doja të përjashtoja kodoshët që kanë kaluar thasët me drogë matanë kufirit dhe janë pasuruar; besoj realisht që merita e tyre e vetme qëndron në faktin që s’kanë asgjë për të humbur).

Mora për shembull lekët, se aty e kanë dhimtën më të madhe shumica.

Por dikush tjetër do të jetë i/e lumtur çdo ditë. Një tjetër do të lërë vepra madhore pas vetes. E një tjetër do të jetojë ditën që legalizohet martesa gej apo të hipë Everestin. Dhe siç e dimë, janë një përqindje 1 shifrore ata që ia dalin.

Shumë prej nesh, dëshirën e tyre e kanë aq thellë brenda që as janë në gjendje t’ia artikulojnë vetes, lëre pastaj të tjerëve. Dhe dëshira myket sepse e bllokojnë të ngrihet një nivel. Nuk e le sikleti i bashkëshortit/es, që fillon tund këmbën poshtë tavolinës kur përmendet kredia për biznes. Nuk e lë turpi i babit, që si do ua shpjegojë shokëve te kafja që vajza e tij do të bëhet mundëse. Nuk e lë rrudhja e vetullave të kolegëve dhe eprorëve kur ti propozon në takim një ide origjinale. Të shkatërron opinion i shoqërisë tënde underground që t’u pranosh që të pëlqen albumi i Rihannës. Ke frikë konkrete se mamaja jote do vdesë po të marrë vesh që je gej.

Dhe mëngjesi vjen, del para pasqyrës, kuron imazhin që ke bërë gjithmonë, del bën të njëjtat biseda, ëndërron që do shkosh në X koncert në pranverë, të njëjtat detyra ditore, kthehesh në darkë, ëndërron, thua “nesër do blej biletat”, por ditët vazhdojnë dhe ti je peng i jetës që ta ka paracaktuar shoqëria, familja, jeta në komunitet.

E pra e thënë thjesht, duket mëse e qartë që gjëja më e vështirë në jetë është t’i qëndrosh besnik vetes.

Ta dëgjosh atë zërin e mbytur në terr.

T’i japësh dorën të ngrihet në këmbë. T’i hapësh dritën të hipë shkallët.

Të injorosh me vendosmëri ç’mendojnë të tjerët. Sepse ata po të sabotojnë. Nga frika.

Të jesh gjithë kohës e prirur për të menduar që ka më mirë.

Që ty të përshtatet diçka tjetër.

Që të gjithë jemi ndryshe dhe s’kemi pse të sillemi si prodhim në seri.

Qenka pothuaj e pamundur të respektosh mendimin tënd vetëm se është pak më ndryshe nga ç’mendojnë të gjithë. Vetëm pse kështu kanë vepruar brez pas brezi. Tejet e vështirë që një zë të ngrihet mbi 12 të tjerë.

Por është e vetmja mënyrë. Jeta jote është vetëm e jotja, dhe me informacionin shkencor të deritanishëm, ke vetëm një të tillë. Për sa kohë çfarë ti do nuk është kriminale, jepi. Vetëm ti jeton në trupin tënd, kështu që vetëm ti e di se ç’e mban gjallë atë.

*Ky shkrim i kushtohet dhjetëra njerëzve frymëzues në botën shqiptare, që kanë pasur guximin të dëgjojnë veten, luftojnë edhe pse beteja sa vjen vështirësohet, dhe që i bëjnë një vesh shurdh opinionit të standardizuar.

#Metoo, kam një denoncim. Janë gra.

Në një nga punët e mia të kaluara në marketing, kisha në dorë “pushtetin” e shpërndarjes së disa dhuratave për punonjësit dhe miqtë e kompanisë. Ishin gjëra promocionale me vlerë të përditshme.

Me thënë të drejtën më kishte ardhur në majë të hundës me nëpunësit më hynin në zyrë orë e pa orë duke kërkuar për veten, vjehrrën, bashkëpunëtorët, fëmijët. Dhe në një moment të tillë lodhjeje, hyn një nëpunëse e re në moshë, me flokë të gjatë deri në bel, këmbtë të holla e sy të mëdhenj. Do ta quaj Roza. Kishte dëgjuar që unë isha frustruar dhe kisha shpërndarë llafin “nuk ka më”, dhe e dëshpëruar, më afrohet te kompjuteri, drejtoi trupin, shtyu kraharorin shumë pak para, mblodhi shumë pak buzët, ngriti edhe më pak vetullat, dhe më tha si qenushe:

“O Lura… Po unë që kam ngel pa asnjë dhuratë?” dhe përpëliti qerpikët.

Unë, famëkeqe për të shpërthyer të vërtetat në fytyrë të njerëzve, i them:

“O Roza, po nuk jam mashkull që ma luan! Nuk ka më dhurata dhe s’kemi ç’i bëjmë!”

Roza u shokua, erdhi në pozën normale që do merrte po të ishim thjesht në kafe, uli vetullat, qeshi me sikletin e njeriut që u zu gafil dhe në atë moment unë u ngrita dhe me batuta dhe shpjegime e shoqërova te dera.

Isha e tronditur. E tronditur me përgjigjen që i dhashë asaj. Sepse e dija që kisha të drejtë dhe ia lexova shumë saktë sjelljen Rozës. Po Roza ishte aq e re dhe kushdo që ia kish mësuar atë sjellje, nuk ia kishte sqaruar mirë që me meshkuj vetëm ecën, dhe jo me të gjithë.

Dhe tani, me skandalin e radhës në Hollivud, nuk e di pse po nuk po ndalem dot të ndihem keq për veten time duke kujtuar rastet kur meshkujt më kanë ngacmuar seksualisht. Dhe kjo gjë fillon shumë më herët seç jua merr mendja ju; ne mësohemi para pubertetit me këtë gjë. Dhe të jeni të bindur, “me too” është hashtagu i gabuar në këtë muhabet. I duhuri është “every single woman alive”/ “secila femër e gjallë”.

Por po ndalem të kujtoj të gjitha femrat që kam njohur në jetë, që janë sjellë si Roza që ditën që janë pjekur seksualisht, dhe e kanë intensifikuar edhe më rëndë këtë sjellje teksa janë bërë gra, duke ushqyer një marrëdhënie të sëmurë, të pasinqertë, dhe totalisht disfavorizuese për gratë që para kraharorit, shesin dijen, punën, personalitetin, krenarinë si vlerë promovuese.

Të gjithë ju keni njohur së paku pesë të tilla. Ajo, që do ta quajmë Lilith, nuk është me patjetër e bukur. Nuk është patjetër e zgjuar, edhe e aftë – pff – jo se jo. Lilith nuk vë hashtag #metoo, nuk komenton fare mbi trajtimin e pabarabartë gjinor, ndërron temë kur flitet për Weinstein, dhe në përgjithësi nuk ka aspiratë ta lërë botën më të mirë seç e gjeti. Lilith e di që nëse arrin të kontrollojë lëshimin e fermononeve në prezencë mashkullore, me durim do arrijë të marrë atë që do. Dhe dije, jo me patjetër Lilith do bëjë seks me çdo burrë që i duhet për të arritur aty ku do.
Lilith ka kuptuar 2 gjëra në këtë botë: a) burrat kanë në dorë shumicën e gjërave bazuar në gjenitalet me të cilat u lindën, dhe jo inteligjencën (dhe pse ta luftojë ajo këtë??? Pranoje!) b) një sasi të konsiderueshme burrash mund t’i bësh budallenj, kur je femër.

Kështu që: në prezencën mashkullore, hollon zërin, shtyn kraharorin para, zbërthen ndonjë kopsë, sheh në thellësi të syrit mashkullin përballë për shumë sekonda rresht, rrit bebet e syrit, lëshon feromone, dhe hiqet siku ka interes shumë në idetë e burrit në fjalë, kur në fakt e ka mendjen te një limë që pa te Rossman e po mendon kur të iki ta marrë. Pa thënë me fjalë, ajo me shikim e sjellje i transmeton mashkullit përballë tërë kohës idenë që bota s’ka kuptim pa të, ç’do bënim ne klloçkat e gjora pa kodoshin në krye të oborrit, dhe miraton kot me kokë. Ajo, dhe pse nuk ia thotë me fjalë, është duke ia thënë me energji tërë kohës: ti je mbreti. Unë do bëj ç’të duash ti.
Ndërkohë, ne prezencë të femrave të tjera, është njeri jo interesant, nuk pohon asgjë, nuk rri aq drejt, nuk të lë të flasësh, dhe në fund gjithmonë e çon bisedën në vetë viktimizim, që më vonë të bindë ty dhe meshkujt përreth që “Ja, e shikon? Nuk meresh dot vesh kurrë me femra!” Dhe meshkujt e besojnë. U beosjnë moj të varfërit u besojnë!

Të gjithë situatën ajo e rrotullon me energji, pa thënë fjalë të caktuara, në mënyrë që më vonë mos ta kapësh mat as që flirtoi me mashkullin, as që ofendoi femrën.

Ti Lilith, je mbetje toksike që do trajtim special. Abuzimi yt me naivitetin mashkullor, lë prapa mijëra femra që edhe pse mund të jenë shumë herë më të bukura se ti, kanë një jetë që shtyhen për të marrë karrike të barabartë në vendimmarrje dhe i kanë çuar energjitë të shesin personalitetin e tyre mbi të gjitha. Je duke i zënë diellin mijëra femrave të tjera që punojnë sa për 10 burra, kanë gjykim më të fortë se shefat e tyre, po nuk flasin kurrë sepse janë të shukatura nga rendi pervers i botës, mundësuar nga Lilithërat anembanë. Dhe në fund të fundit, je duke i vënë bërrylin mijëra grave të tjera që ndoshta s’kanë asgjë ekstra për të ofruar, por prapë janë bishti, sepse mijëra burra që s’kanë asgjë ekstra për të ofruar, janë para tyre në hierarki. Mundësuar nga ti, Lilith.

Të padis ty Lilith, për prishje të rendit publik dhe për shkelje të të drejtave bazë të grave.

Dhe pas Lilith, do padis Sitën.

Sita është këto mijëra gratë e eklipsuara nga Lilith. Sita nuk ka pikën e interest të shesë seksualitetin e saj, por ka sy të fortë, mendje të mprehtë, e kupton ç’po ndodh, ka vite që pret radhën, dhe nuk flet. Zëri i dëgjohet vetëm kur e pyesin. Sita ikën në shtëpi e bën gjumin rehat me idenë “kështu është kjo botë” dhe “nuk më takon mua të flas” dhe “vendimet i merr tjetërkush” dhe “E po fola unë se mos do ndryshojë gjë!”

Ti vetëm ekzekuton, pohon, dhe i ke sytë nga qielli për ndonjë mrekulli, se po ashtu si Lilith, nuk ke interes ta lësh botën më të mirë seç e gjete.

Të padis për konspiracion me Lilith dhe mungesë shtylle kurrizore, kur në fakt je gjitare.

Dhe jashtë kësaj shfaqjeje të shëmtuar, ne Gaiat që duam thjeshtë të çajmë para në jetë me meritë dhe asgjë tjëtër, që tërë kohës mundohemi t’u tregojnë burrave që Lilithat janë të paafta ndaj silen ashtu, dhe teksa shohim me dëshpërim Sitat për ndihmë, jemi duke shkelur në legot që na lanë Sitat, duke e bërë rrugëtimin të pamundur.

Dhe mendoj sinqerisht që abuzimi seksual që bëjnë meshkujt me gra të ndryshme, reduktohet drastikisht nëse shkatërrojmë si duhet mbetjet toksikse Lilith. Nëse ato nuk do të ekzsitonin, atëherë do të ngelnin vetëm burrat përdhunes që në fakt janë kriminelë, dhe janë shumë pak.
Fenomeni kaq i përhapur i abuzimit seksual për karrierë do të venitej.
Lilithat duhen paditur, u duhet vënë gishti në ftyrë, duhen turpëruar çdo moment që kemi mundësi, së bashku me meshkujt që u shkojnë atyre pas avazit.

Kështu që e dashur grua/vajzë që lexove deri këtu dhe që e di për çfarë po flas, mos hesht më. Nuk është shfaqja e dikjut tjetër, është jeta jote. Do zgjohesh një ditë 50 vjeç dhe do të të përndjekë rinia jote ku vendose të heshtje e të bindeshe. Bëjini Lilithat turp publik si hajduti me nam. Se në fund të ditës, janë hajdute, që po të marrin hakun ty, bazuar në instikte kafshërore, që nuk janë as punë, as talent, as karakter.

#Metoo, jam abuzuar nga një grua e tillë.

Populli s’ka bukë të hajë, ti merresh me qentë! Pf!

Sa vite më ka ndjekur kjo shprehje patetike! Sa herë e kam parë nëpër komente, ma kanë thënë në sy, e ia kanë thënë të afërmve të mi. Jo vetëm kur kam mbrojtur qentë e rrugës; po dhe kur diskutohen çështje si trasta apo qese, makinë automatike apo manuale, quinoa apo bulgur. Populli s’ka bukë të hajë, ti flet për quinoa! Populli s’ka bukë të hajë, ti o goce je në mes të luksit!

Shprehjet si kjo janë popullizma të ulëta për të të bërë ty të ndihesh keq, e pandjeshme, dhe si njeri që nuk di prioritetet e kësaj bote; me qëllimin që thënësi i kësaj shprehjeje të ndihet mirë për veten. Shprehjet si kjo janë si ato meshkujt tërësisht jo rehat në lëkurën e tyre, që kur duan të të gjuajnë, fjala e parë është diçka denigruese që ta ngrenë veten më lart se ti, me shpresën se po të poshtëruan, do u shkosh nga mbrapa. “Sa shtresa ton ke hedh?” Ishte fjala e parë që njëri i tha shoqes sime, dhe pastaj e ndoqi 3 muaj shoqen. Ose “ça ke pse dukesh me nerva e lodhur?” ndërkohë ai vetë po vdes nga sikleti, po do me ndërru muhabetin që ti t’i justifikohesh.

Kur ti shkruan apo thua fjalët “njerëzit s’kanë bukë të hanë”, je duke iu referuar mungesës ose vështirësisë së gjetjes së funksionit bazë të çdo gjallese, dhe kur një njeri ka vështirësi të tilla, klasifikohet në varfëri ekstreme. Sipas një studimi në open data, 9 vjet më parë shqiptarët në varfëri ekstreme ishin diku te 13%, dhe ti po u referohesh vetëm atyre, duke injoruar 87% të popullsisë. (Ma merr mendja % ka luhatje të vogël +/-.) Ata jetojnë me nën 5000 Lekë të ardhura në muaj.

Ky 13% që s’ka bukë të hajë është te cepi i rrugës duke shitur çfarë i ka bërë oborri e pula sot, duke mbledhur kartona në kazane plehrash, duke lypur, duke shitur stilolapsa e leukoplast, duke nxjerrë fëmijët të bëjnë të njëjtën gjë. Ky popull është konsumatori i telefonave jo inteligjentë, në rastet kur i kanë. Sigurisht 800 Lekë rimbushje në muaj është e pa imagjinueshme për ta, por ndoshta kanë një numër për familje që e mbajnë gjallë me 100 Lekësha, që mos të dalë jashtë përdorimit.

Ky lloj populli është aq i zënë të sigurojë mbijetesën, sa nuk ka qasje fare në artikuj si ky, nuk ka qasje në internet apo facebook dhe ndoshta dhe as kanë parë si duken këto të dyja, nuk e di që shoqatat kafshëdashëse po përpiqen të shtyjnë ligj në parlament për mbrojtjen e putroshëve, nuk ia kanë idenë çfarë është bulguri, nuk e dinë që veganët nuk e hanë djathin me zgjedhje, dhe shpesh nuk kanë aftësi lexuese të rrjedhshme. Kështu që këta njerëz as nuk kanë as dijen as platformën e as cinizmin të thonë “hej, lëri qentë e rrugës, se unë nuk kam bukë të ha!” Zakonisht janë të qeshur kur u flet, po dhe kur janë të hidhur – a u vë dot faj?? – është shumë e drejtpërdrejtë, dhe jo fshehur pas ekranit retina me touch screen.
A e di ku është ironia më e madhe? Tek ata që kanë dijen dhe cinizmin të thonë këtë shprehje.

Ajo vjen nga njerëz që kanë bukë e shumë më shumë për të ngrënë. Kanë lekë të pinë kafe, të hanë chicken fingers, kanë kohë, kanë shoqëri, smart TV e kuletë lëkure. Këta njerëz janë dorëzuar rutinës së tyre dhe nuk ndërmarrin asnjë pasion, nuk janë aktivistë të asgjëje, nuk mbështesin asnjë ide përveç partisë së tyre apo skuadrës së futbollit, dhe si të gjithë që kanë bukë të hanë, e çojnë kohën e lirë duke lëvizur poshtë ekranin e telefonit inteligjent, duke komentuar me mllef.  Dhe pas shumë vitesh që më përndjek kjo shprehje, kam kuptuar që ka vetëm një burim pse e thonë këtë: xhelozi e pastër.
Xhelozi që ata njerëz kanë po aq kohë sa aktivisti i kafshëve apo i komunitetit LGBT, po përkundër këtyre, ky që komenton “populli s’ka bukë të hajë” nuk është i zëshëm për asgjë dhe përton të merret me çfarëdolloj gjëje që nuk është rutinë. Asaj/atij i vjen inat që unë kam harxhuar plot orë për t’u informuar mbi të drejtat e kafshëve dhe si merret bota me to, dhe po përpiqem ta sjell këtu dijen. Asaj/atij i vjen plasja që disa të tjerë, dhe pse rritur në familje konservatore (e ku ka shqiptar që nuk është rritur ashtu!) e ka gjetur kohën dhe ka pasur guximin të hapë mendjen mbi të pranuarit njerëzit jo hetero.

Ai s’ka kauzë, s’ka pasione. Ajo është dembele. Sepse kush ka të paktën një pasion, kurrë nuk hedh poshtë kauzën e tjetrit. Unë për shembull i kam investuar energjitë e mia te mbrojtja e kafshëve, te trajtimi i barabartë i grave, dhe çfarë ka tepruar në çështje ambientaliste.

Nuk jam marrë dot kurrë aktivisht me mbrojtjen e Valbonës dhe Vjosës, madje as me mbjelljen e drunjve në Lurë.
E ç’të bëj unë tani? T’u komentoj atyre që do bëjnë koncert për Vjosën: Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ju merreni me devijim lumi! Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ju merreni me hidrocentrale!
Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ju merreni me ndërgjegjësim për down syndrome!

Një mini eksperiment për ty: për fjalinë e parë që do thotë personi afër teje, thuaji: “Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ti dashke….”

E pe çfarë fjalie kameleon është? I shkon për shtat absolutisht çdo lloj pohimi, sepse mos ngrënia është forma më e ulët e jetesës!

Një pyetje kam për ju që na kujtoni që populli s’ka bukë të hajë: ne të tjerët që merremi me lloj lloj çështjesh, kaq e paskemi kapacitetin, na interesokan vetëm kafshët apo komuniteti gej. Të tillë të pafytyrë jemi, e pranojmë. Ne nuk na u bëka vonë për popullin që s’ka bukë të hajë. Çfarë njerëzish kot që jemi!
Po ty që të intereson buka e popullit: çfarë po bën ti që populli të ketë bukë të hajë?

Sa keni përparuar me çështjen tuaj? A është rritur ndopak buka nga komentet dhe xhelozia juaj?
Jam në pritje.
—-
Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ti dashke me lexu blog!

Nuk të lexoj po nuk shave njeri!

Tekstualisht këto fjalë m’i tha një miku im para ca ditësh. Jo që nuk e dija, se fundja artikujt që bëhen më viralë në newsfeed-in tim janë sigurisht kur përmendet fjala “ku..vë” kot më kot (zakonisht kundra ndonjë femre të suksesshme ose kundra nënës së një biri të suksesshëm). U çua ai boti mbrapsht dhe vendosi të shajë me emra. Ndërsa një tjetër vendosi të shkelë parimet për t’ia dalë, por nuk ia doli, dhe kjo gjë e ka tërbuar, se kuptoi që dhe dallaverja ka shkollën e vet. Dhe i japin penës me furi, kryesisht fjalën ‘k..vë” me qejf të madh duke e shkruar, por dhe plot gjëra të tjera aspak interesante.

Këto artikuj, me mbidozë dufi e xhelozie i sheh kudo, me njerëz që i shpërndajnë me diçitura të tipit “hë më të lumtë pena!”

Por unë e kam të pamundur të kem respekt për mllefin që mundohet medomos të gjejë problemin sa më larg vetes, duke evituar në mënyrë spektakolare pasqyrën, ndonjë herë dhe më kuptimin e parë të fjalës.

E dimë ç’politikanë kemi.

I zgjodhëm vetë, dolën nga ne. Mendon që mund të bësh punë më të mirë? Fillo nga fisi, lagjja, TV e nëse e mban dot në kurriz atë lloj përgjegjësie super-natyrale pa cenuar as edhe një grimë integritetin e parimet e tua, dhe ia del të marrësh gjithmonë vendimin më të duhur për çdo qytetar që merr frymë, jepi se do të të japim një shans.

E dimë ç’institucione kemi.
Ata që punojnë aty janë rrasur në të prapmet e fistarit të vet politikan, ose ia falën shpirtin partisë hyjnore që i trokiti në derë duke ofruar vend pune në këmbim të votës, dhe është investimi i vetëm që kanë bërë, në vend se të përmirësonin veten e tyre, të mësonin diçka të re, apo të zhvillonin një pasion.

E dimë ç’shoqata kemi.

Janë kapur me një temë të caktuar, marrin ato fonde për atë temë, e më shumë risi ke në projektet e studentëve (nëse i lexoi njeri) sesa nga projektet e zbatuara të këtyre shoqatave.

E dimë ç’mësuesë kemi. Në gjimnaz u trondit kolektivi i mësuesve se unë ofrova një prespektivë ndryshe mbi një personazh letrar të rëndësishëm. Mendim i lirë? Ulu, 6! Vetëm meqë e ke lexuar librin, se për 4 me xhufkë je me këto që the!

E dimë ç’policë kemi.

Parkojnë shtrembër ndërkohë që s’kishin rripin lidhur, për të dalë e për të gjobitur ata që s’kishin rripin lidhur e që kanë parkuar shtrembër. Unë për vete për 2 lekë i bëj, dhe zakonisht përfundon ata duke më kërkuar falje mua. (Kam dëshmitarë!)

E patë sa kollaj për të sharë?

Tani këtij policit po i vë një emër, politikanit emër mbiemër edhe emër nëne, asaj drejtoreshës së instituit emër, mbiemër vajzërie, emër fëmije, sha e mallko, quaji k..va të gjithë dhe ja ku e ke, mijëra klikime me “hë më të lumtë pena”.
Po jo, nuk funksionon ashtu.

Refuzoj t’i personalizoj gjërat. Refuzoj të mishëroj barcoletat ku Nastradini nuk kërkon pasuri për vete, po kërkon t’i hiqet komshiut. Refuzoj dhe më fort të bie pre e diskutimeve politike, ku djalli është gjithmonë tjetri, e partia jote është shenjtore. Jo o zonjë jo. Aspak zotëri, nuk ecet para ashtu.

Unë e shoh të pasqyruar te radha e furrës deputetin X, te roja e parkimit policin Y, te dadoja ime mësuesen Z. Nuk ranë nga qielli këta njerëz që duhet të shajmë, dolën nga këto radha e pazare e kafe. Edhe nëse do shaj ndonjë person publik, nuk do bëj vetëm për të turpëruar atë, po në përpjekje për të ndërgjegjësuar ty e mua që gjejmë veten në sjelljen e saj/tij.
Jo, nuk e kam personale me askënd, dhe e kam personale me të gjithë.

Janë mekanizmat e mërzitshme të përditshmërisë që vënë në lëvizje turbinën madhore që duhet ta shajmë për popullaritet. Kushdo që është në majë të turbinës që ia vleka për t’u përmendur, ka qenë këtu në dhé një herë, pastaj është ngritur një shkallë, pastaj dhjetë për një herë, deri sa hipi në majë.

Kështu që preferoj të dal në rrugë me pasqyrë, të shoh veten dhe t’ua tregoj të tjerëve herë pas here. E nëse aty reflektohet dhe Pop Star-ja më e klikuar apo politikani më i sharë, do ia drejtoj pasqyrën përballë. Dhe ashtu nxirren në pah dukuri, ndizen motorët e humorit, i bihet fort tastierës dhe afishohet shkrimi.

E meqë e lexove deri në fund, urdhëro një dhuratë: fjala “k..vë” për të katërtën herë 🙂

 

 

Alo, spitali nr 17? “Seen.”

Para ca muajsh pata lexuar një artikull në New York Times për njerëzit e vetmuar në Manhattan, si e çojnë jetën dhe ç’ndodh pas vdekjes së tyre. Ishte një artikull i gjatë prej gazetarie të mirëfilltë hulumtuese, dhe e lexova deri në fund, aq më thelloi gjithë misticizmi dhe tabu-ja e vetë kësaj teme.

Mirëpo dhe Shqipëria e ka Nju Jorkun e vet – Tirana. Mos qesh.

E vëmë re apo jo, Tirana po merr çdo ditë trajtat e mirëfillëta të një metropoli. Tirana është kryeqytet i të gjithë shqiptarëve, dhe ka larmishmëri kategorish, nga koka deri te bishti: të ardhurin që s’depërton dot, vendasin që s’duron të ardhurin, kafshët që sjellin të ardhurit dhe i braktisin, kafshët e racës të blera nga vendasit dhe që i braktisin, makinat që kanë nga 4-5 vjet që kalben në lagje, artistët e varfër, artistët e pasur, gangsterin wanna-be, gangsterin që habitet që është ende gjallë…. Gratë e burrat e pamartuar, sot të moshuar.

Sa më i madh qyteti, aq më e madhe vetmia.

Tirana është bërë nga ato vende ku mua pothuaj çdo ditë më ndalin në rrugë shqiptarë që më pyesin për orientim apo për stacione autobusësh. Tirana ka qenë dhe është nga ato vende, ku ti njeh personazhet me famë rruge të cilët në një moment të caktuar të jetës së tyre i kanë thënë tung funksionalitetit të trurit dhe si rrjedhojë, nuk u intereson më opinioni publik, kështu që s’përdorin frenat.

Dhe Tirana fsheh së paku në çdo lagje një person me probleme mendore serioze, me paaftësi totale për të jetuar në komunitet, dhe hera herës të rrezikshëm.
Dhe për mua, rreziku fillon kur këta njerëz nuk kanë më asnjë familjar që sigurohet që ata hanë, flenë, lahen, marrin mjekimin dhe nuk janë shqetësim publik.

Familjarët e mi kanë një të tillë poshtë shtëpisë së tyre, dhe presin me frikë ditën kur do të zgjohen nga flakët duke qenë se personi poshtë nuk ka as energji as ujë më, shteti ia ka ndalur se nuk paguan.

“Mirë që do marrim flakë, por ajo s’ka as ujë për ta shuar!”

Dhe kështu, personi në fjalë – dikur një profesioniste e respektuar! – e cila jeton vetëm, s’ka prindër, s’ka fëmjë, s’ka motër as vëlla, del pa asnjë rrobë ose fillon i ulërin të panjohurve rusisht. Ajo del të ushqejë macet me qumësht po ua derdh kartonin në trup e kokë, zihet me të ëmën e cila ka vite që ka vdekur, dhe ka komunitet pëllumbash në apartamentin e saj.

Të afërmit e radhës së dytë vijnë ta takojnë herë pas here. Po ç’t’i bëjnë? Ajo zihet, i përze. Dhe këtu vjen pjesa më revoltuese: thërriten autoritetet, si shpresa e fundit për përkujdesje ditore që u nevojitet urgjent.
E kanë marrë komshinjtë autoritetin herën e parë, por autoriteti e strehoi dhe e ka lëshuar personin për 2 ditë.

Herën e dytë brenda ditës.

Herën e tretë premtojnë se do bëjnë diçka, por nuk paraqiten kurrë, se tashmë e dinë si rast, dhe nuk kanë asnjë lloj infrastrukture për përkujdesje. Dikush që nuk e di, i merr prapë, dhe si përgjigje merr një “Seen” nga autoritetet.

Para 3 vjetësh, disa fundrina që trajnojnë qentë pitbulla për t’u bërë qen ndeshjesh, hodhën në pusetë te liqeni një qen rruge që e përdorin si kavje. Pasi u zura me ta, mora policinë bashkiake në telefon të më ndihmonin me qenin në pusetë, dhe “qeni” që ngriti telefonin – në fakt ta quash qen është kompliment! – më tha “e kujt i plasi për një qen rruge moj vajzë?”

Mirë për qen rruge që nuk ju bëhet vonë, u mor vesh. Po për njeriun e rrugës? Që shpesh ka paguar taksa tërë jetën në këtë shtet, ka dhënë dijen e vet, ka kombësinë shqiptar/e. Ai/ajo po çon fundin e jetës së vet në rrënim total, ka humbur çdo vetëdije të ekzistencës, në vetmi të papërshkrueshme, truri dhe trupi po i degjeneron çdo ditë, dhe e gjitha kjo mund të marrë në qafë dhe plot të tjerë.

Shkurt e shqip, po nuk pate familjen pas vetes, asnjeri s’do t’ia dijë për ty. Popull familjar po, por komunitar…

✔✔ Seen.

Autoritete të dashura që e keni shumë të vështirë të shihni përtej pragut tuaj: të paktën mos u ndaloni energjinë e ujin. Se jo për gjë, po nëse na bëjnë gjëmën, të mbrojmë veten dhe ata.

 

 

Zotri, m’jep dekumentat!

Ah sa herë e kam parë atë video. Prapë kur e shoh, qesh me shpirt. Dhe jo vetëm se polici në fjalë thotë ‘dEkumenta’, jo. E gjithë situata është aq tipike se çfarë ndodh në vendin tonë kur ke punë me autoritetet dhe përmbledh aq bukur si komunikojme e funksionojmë ne si popull.
[Për sqarim, po flas për një video që qarkullonte në këtë faqet me humor, ku një djalë filmon në mënyrë amatore policin që kërkon dokumentet dhe kur qytetari s’ia jep, i thotë ‘po mirë ik!’]

Mos paç nevojë të nxjerrësh ndonjë dokument në strukturat shtetërore, se ose do irritohesh, ose do irritohesh por do e marrësh me të qeshur të gjithë përvojën.

Zgjohesh në mëngjes për të marrë një çertifikatë lindje, një vërtetim banimi dhe do bësh ndonjë pagesë a regjistrim. I thua vetes “do ia dal!!” dhe nisesh si lule. Hip nja 4 kate të mira, pa ashensor, dhe pa asnjë lehtësim për njerëz me aftësi të kufizuara, me paterica apo karrocë.

Fillojmë me radhën, burrat veç, gratë veç. Një ndarje që nuk zgjidh asnjë lloj pune, ça të bëj unë që janë 8 gra në radhë dhe 3 burra? Renditesh dhe ti. Vjen një zonjë duke bërë fresk me fletore.

“A t’futem se duhet të kthehem në punë”. Ndonjë tjetër është më fëmijë të vogël diku nëpër Tiranë, dhe tjetra është me tension. S’ka gjë që dhe ti ke dalë nga puna, dhe ti ke fëmijë, dhe ty të kap ankthi në ambiente të vogla plot me njerëz. Ti s’përdore jetën tënde personale për të manipuluar radhën, kështu që rri hapi rrugën të gjithëve. Dhe pasi ia hape, vjen njëra me qese me blerje të rastit dhe thotë “për zotin un isha që qeparë, ja pyt kët nonën”.

“Më jep një ashu, vërtetim zgjidhje martese” thotë një burrë me zë të ulët kokën futur thellë te dritarja e vogël.
“DIVORC?” thotë punonjësja duke lëpirë gishtin tregues.

“Zgjidhje martese pra. Vërtetim.” Ndërkohë ka krruar kokën veshin dhe është zhytur më thellë në birucë.
“O zotëri a je i divorcuar, se po nuk ishe s’kam ç’të jap”.

Ndërkohë ti i ke treguar nënës para teje me ça merresh, ca merret burri dhe sa fëmijë ke. Nëna të ka ngutur të bësh tjetrin.
Sa mendon që të erdhi radha, punonjësja sesi është ngatërruar në debat me një nga gratë, dhe është duke u betuar plot ngarkesë emocionale: “Moj zonjë, ti do që të më heqin mua nga puna? Për kokë të fëmijëve nuk lejohet, për kokë të çunit ik ankohu në Ministri të Brendshme. Unë do humbas vendin e punës po ta dhashë!”

Se si degjeneroi biseda deri këtu jam kurioze, por në kët pikë kam humbur dhe unë durimin, se kam mbi 30 minuta që e pashë për të tretën herë newsfeedin e instagramit dhe facebookut.

Mbarova punë, pa dramë shyqyr. Dola që aty sikur kisha fituar ndonjë çmim, dhe mora rrugët për të paguar faturën e energjisë meqë ishte aty ngjitur.
Futesh në pikën e pagesës, nuk merr vesh fare a është radha burra gra, sa veta ke para teje, dhe a do mbarosh punë ndonjëherë në këtë jetë. Gra e burra të ulur, të tjerë në këmbë të shpërndarë sporadikisht, dhe burra të tjerë jashtë te dera, që nuk ke nga ta dish a kanë mbaruar a s’kanë filluar? E ndërkohë që po zgjidh matricën në kokën tënde, vjen një grua të kap nga supi “Ti je e fundit?” Po ku e di unë moj zonjë. Po pse do numëroj unë a erdhi njeri prapa meje? Unë jam duke përdorur gjithë njohuritë matematike gjeogriafike + kujtesën figurative të di a kam shans, apo të iki fare e ta bëj online!

“Nuk e di”.
Vendosa ta bëj online.
Shkova në bankë. Këtë nuk e kam me siklet: merr numrin tënd, ulesh dhe pret radhën si zonjë, ku dhe mund të lexosh ndonjë gjë që kishe qejf, se tashmë nuk ke ankth a do futesh sipas radhës.

Po po, kshu kujton ti dhe unë bashkë, pa ankth.

Sa herë ndërron numri në ekrani i cili bën ‘pip’, është ndonjë zonjë në radhë për vete pa pikën e durimit që bërtet 72SHI! 72SHI! GOCE O TI ME TELEFON, TI JE 72SHI?

Ndërkohë 72shi u paraqit në sportel.
73SHI…. O GOCE PO CA NUMRI JE?

E PE QE U NDERRUA?
E sa herë ia bën ‘pip’ tabela, unë pres kush do më flasë, nga shqetësimi i madh që kanë se mos unë kam ardhur në bankë për t’u ulur në karrike për të parë telefonin, jo për të mbaruar punë.

Mbaron punë dhe në bankë ku të japin 1 milion letra kot për shërbime bazë që mund t’i ofrojë një ATM (si psh depozitim parash apo dhe këmbim), nuk të marrin pagesën për energjinë pa librezë apo faturë me vete (o zot, në çfarë viti jemi?)

Dhe për ta mbyllur, kisha nevojë për një aceton dhe asgjë tjetër. Duke e ditur çfarë rrjete peshku janë supermarketet, për t’i ikur blerjeve të kota kapa punonjësen e parë, “Më fal të lutem ku të gjej acetonët?” “Te maniqyrët!!”
Ah. E di përmendësh ku janë manikyrët në këtë supermarket që kam hyrë 2 herë gjithsej, po thashë mos i vutë te orizi sot.

Edhe prapë së prapë bleva një vafer.

Këto s’janë veçse veprime rutinë. Mos paç punë në institucione më të sofistikuara, se e paguan 3 herë në javë psikologen dhe pas 1 muaj sorollatje ke filluar të kuptosh turbull nga muhabetet vërdallë çfarë dokumentesh të duhen, pse dhe sa kohë duhet për t’i nxjerrë. Harroje që do të të japë punonjësi civil  listë apo ta gjesh në internet. Ato janë “haram”.

***

Zotri, m’jep dekumentat.

Pse?

Për t’kontrolluar.

Ku bishti?

Gjuha shqipe sa e mirë, sa e ëmbël sa e dlirë… Ok mund të themi aq shumë për gjuhën shqipe, unë do thoja përveç se e bukur, është e ndërlikuar, e çuditshme për veshin e huaj dhe e vetmja në botë.
Kam kuptuar që ashtu janë dhe shumë prej shprehjeve që rrjedhin prej saj. Edhe njerëzit që rrjedhin këtyre prej shprehjeve, po nuk po i hyj një analize kaq të thellë për momentin, thjesht po merrem me të preferuat e mia që janë ekuacione të pazgjidhura që në fëmijërinë e hershme, qoftë prej mungesës së kuptimit, qoftë prej efektit vizual qesharak.

Sa më thellë në krahina të futesh, aq më gjëra absurde dëgjon. Por vendosa të merrem me këto të përditshmërisë që janë të përhapura kudo, me të cilat veshi na është mësuar aq shumë, saqë as nuk ndalemi t’i analizojmë.

Fillojmë pak me bashkimin e shenjtë, martesën.
“Burrë e grua, mish e thua!” Mirë që unë qenkam bashkësi qelizash të vdekura në funksion të vetëmbrojtjes si mbeturinë evolucionare nga kohët kur kemi pasur kthetra të mirëfillta, po pse kjo analogji? Po e thyeve këtë marrëdhënie të shenjtë, duhet shkulur thoi, një mënyrë torture e preferuar e mesjetarëve.
Mund të ndalem 4 faqe mbi këtë ‘mishërim’, po nuk po më duket që ia vlen të vazhdoj. Si copywriter mendoj që ka ngjizur vetëm pse bën rimë, po nuk mjafton. Sloganat që kanë rimë por që nuk kanë kuptim (uaaa prapë me rimë! J) nuk janë slogane jetëgjatë. Diçka duhet të ngjizë.

“Bota është me rrota”. Prapë rimë. Ndryshe nga ajo më sipër, kjo ka një farë kuptimi, në terma më modern është karma që i vendos gjërat në vendin që ishin në fillim.
Po imagjinoni pak globin tonë me rrota. Globi është rrumbullak (mos dëgjoni çfarë thonë këta të mençurit Tokës së Rrafshët). Si i ka rrotat? Ka ndonjë strukturë që sfera të qëndrrojë në katër rrota?
Apo 2 rrota?

Apo rrota si të biçikletave të fëmijëve?

U kënaqa.

“Dardha e ka bishtin prapa”. Eh? Lart e ka, e kemi parë të gjithë! Dje hëngra një dardhë, e pashë prapë! Dhe pse kemi zgjedhur dardhën për simbol të skuthërisë, është përtej botëkuptimit tim.

“Ku ka zë, s’është pa gjë.” Ah të keqen, duke fabrikuar ‘fake news’ që kur flasim shqip. Po po, ku ka zë, është totalisht pa gjë. Po, një ditë të bukur një ndrikulle iu tek të të diskretitojë për arsye që i di ajo apo ai (mos më thoni s’ka burra ndrikulla) dhe thjesht filloi të shpifë për ty, fantazia pa kolaudim vjetor del në rrugë pa kontroll, dhe ja, ta vunë zërin pa pikën e përmbajtjes. Kur kam qenë në kolegjin turk, iu tek një kujdestareje që jam lesbike se shoqja ime e ngushtë më bënte masazh (prapë kam shoqe që më bën masazh, dhe në publik!) dhe mori time më në telefon edhe u ngrit çështje kot.
Mos legjitimoni shpifjet. Qëndroni të mprehtë të dalloni të vërtetën.

“Ai që të rreh të do”. Vazhdojmë pak me këto legjitmimet e Mesjetës? Po mirë mo, zor s’na vjen? Kaq e rëndësishme qënka të ruhet institucioni i dhunës familjare? Mirë që po e ruajmë më çdo kusht, por po promovojmë sadizmin dhe mazokizmin tani? Sadisti ai që e jep (prej dashurisë), mazokistja ajo që e merr (ajo zakonisht sigurisht), prej dashurisë. Dhe në vijim të kësaj teme skandaloze, ke dhe shprehjet në zonat rurale që dalin nga gratë me sy të nxirë dhe thonë “e kërkova vetë” ose “e lypa”.

Ai që të rreh ndoshta të do dhe ndoshta nuk të do. Ai që të rreh ka probleme psiqike që nga fëmijëria dhe nuk ka kontroll e disiplinë të ndalë ciklin e dhunës në familje.

“Kush ka vajza botën ka”. Do ta pranoja mos të ishte që e gjithë kultura popullore favorizon frikshmërisht djalin para vajzës. Ndër rastet e rralla ku shprehjet popullore përkëdhelin gjininë femërore, por kot, është kompliment si qënie inferiore. Ata njerëz që nxjerrin këto shprehje janë ata që nxjerrin lotin sa një krokodil kur nuk bëjnë djalë, janë po ata që i rrisin vajzat e nënshtruara, si nën-specje. E vetmja arsye që unë shoh për kompliment, është pikërisht kjo, ke botën se ke një ushtri gocash punëtore të zonja “kokë ulura” gati për të marrë urdhrat e mamit dhe për t’i shkëlqyer fronin babit, vëllait, burrit, vjehrrit e kunatit.

Për mua, këto e shumë të tjera që ndoshta i mbledh në të ardhmen, janë pasuri. Këto nuk duhen harruar dhe janë burime shkencore për shumë zhbirilime.

Por të tilla absurditete kanë kontribut në vlerat personale, dhe sa më pak prej tyre në përdorim të përditshëm, aq më mirë!

Ik ha një dardhë tani.

 

 

 

Hë se për të mirën tënde e kam.

Pa dyshim, çfarë na karakterizon si popull mesdhetaro-ballkanas, është e drejta e lindur t’i themi tjetrit se çfarë të bëjë apo të mos bëjë, t’i tregojmë çfarë ka bërë keq.

Pse?
Sepse ashtu. Në mes të rrugës, në ashensor, në parkim, në qendër tregtare. Dhe nuk po flas për vendime që ndikojnë të gjithë shoqërinë – ato ku m’i gjen, për ato unë jam e para që reagoj kur hedh plehra në rrugë apo parkon si klloçkë. Flas për vendime e gjëra personale të tuat.

“Goce të janë gris getat”.
“E di, incidente ndodhin, po siç e sheh jam në mes të rrugës në mes të dimrit. T’i heq t’i jap ty që të jesh e qetë?” është përgjigja ime imagjinare.
“Goce je me shalë jashtë në mes të dimrit” do vijonte tjetri.

“Pse e ke zbath çunin, vishi çorape”. Ndërkohë Luçiferi tregonte 42 gradë Celsius.

“Po pse e ke nxjerrë çunin në këtë vapë moj”, thotë burri i asaj që donte çorape, kur e takon 30 min më vonë.

“Kisha punë që s’presin. S’kam asnjeri të ma mbajë. Do e mbash ti deri në 14.00?” është përgjigja ime imagjinare, vetëm për t’ia parë fytyrën e pataksur, vijuar nga përgjigja standarde e njeriut që flet sa për të thënë diçka “po për të mirën tënde e kam”.

Faleminderit shumë që e ke për të mirën time. Shyqyr që ti, që nganjëherë s’të njoh fare, mendon për të më përmirësuar jetën mua. Shyqyr që të gjithë dinë më mirë se tjetri. E kanë parë të mirën e vet, tani ua shohin gjithë të tjerëve.

Urra!

Po ndërkohë që e ke për të mirën time, shumë shpesh je ulur në kafe me 2 burra të tjerë, duke më parë që unë po vuaj të shtyj karrocën në një gropë në asfalt mbuluar me gura e teneqe. E ndërkohë që unë po heq ta lëviz karrocën, ti flet ulur nga kafja “avash goce, se ke gropë”.

“A me mo. Si e pe? Se unë fluturova mbi të” është përgjigja ime imagjinare.

Unë, 10 kile pazari në krahë duke ngjitur shkallët, një çun duke zbritur. Ndalon që të hipi unë një herë, kaq mirësjellje e ka, por s’rri dot pa folur “Avash se desh i theve ato anash”.
“A me mo. Ku i pe? Se unë nuk i bleva vetë ndaj, s’di ça ka aty”. Eshtë përgjigja ime imagjinare.

Unë, duke dalë në darkë. Komshia, duke u futur.
“Ua, po del? Vetëm e le çunin?”
“Po, është në gjumë” i thashë një ditë njërës, që me mendjen time isha e sigurt që e kapi humorin, po ajo aq zgurdulloi sytë, sa thashë s’do i mbyllë dot më kurrë, kështu që menjëherë e qetësova “Tallem tallem! Eshtë me të atin, sigurisht”. Një përgjigje që i trash akoma më keq njerëzit, po nejse.

Po unë nuk rri dot pa përgjigje, dhe për të ulur irritimin afat shkurtër që shkaktojnë këto biseda të kota, kam vendosur që në vend të këtyre përgjigjeve imagjinare ironike apo shakave që s’i kuptojnë, këta njerëz do t’i angazhoj. Po po, ec bëj ndonjë punë! Fjalët kanë peshë, e nëse ti e hodhe fjalën tënde për sot në lidhje me jetën time, atëherë do mbash peshën për ta “korrigjuar” veprimin tim, sigurisht, aty ku ka hapësirë.

“Eja më ndihmo të lutem se s’po kaloj dot karrocën” çunave që japin mend nga lloto. Ngirhen të hutuar dhe ndihmojnë.

“Eja më ndihmo të lutem se siç e sheh këto shishet janë pak keq”. Atij që rri pret nga maja e shkallëve. Vjen me vrap biles.

“Zonjë të ra kjo letra” u them atyre që me vetëdije hedhin plehra në rrugë, për të evituar të sharën, që edhe ua kam bërë. Buzëqesh e ngrirë komplet.

Meqë të gjithë kanë diçka për të thënë, e meqë unë jo gjithmonë i lë dot pa përgjigje, të paktën po përpiqem t’i them në funksion të përmirësimit, e jo vetëm për të folur.

Disiplinimi publik është me veprime. Sa për llafe kemi talent, u mor vesh.

Arkivë: Ftesë vetëm për ty.

Kam qenë në klasë të tetë kur vala e sekteve dhe feve të ndryshme arriti kulmin e mësyerjeve nëpër dyert e shqiptarëve për të përthekuar shpirtra të trazuar për të shumuar bashkësinë e tyre. Sa më të njomë, aq më mirë. Për më tepër, shumë prej këtyre sekteve dhe feve ofronin dhe ofrojnë pagesa dhe përfitime të majme. Ishte (është ende) shumë e lehtë për të rënë pre e këtyre burrave e grave shumë të qetë e të qeshur që i bien derës e të qasen plot respekt sikur ti ke shumë rëndësi. Fundja, për pak vëmendje jemi në gjendje të bëjmë edhe gjëra të frikshme.

E interesuar në publikime që atëherë, më dukeshin shumë shtyp cilësor sidomos fletushkat e dëshmitarëve të Jehovait, me ca letra shumë të pazakonta për realitetin tonë, me drejtshkrim shumë të saktë, me faqosje tepër të veçantë… E kështu duhet të ketë ndodhur që do kem qenë duke e studiuar komplet nga pikëpamja estetike një fletushkë te dera, që një zonjë dhe një zotëri menduan që unë kam interes në idenë e krijuesit (mashkull, sigurisht!).

Të dielën, ditën kur dhe zoti pushon thonë, i ranë derës. Kërkuan mua. Filluan teknikat e qeta plot respekt me teori e pyetje. Unë, zakonisht shumë e qeshur dhe me edukatë mikpritjeje siç i ka hije kombit tim, nuk ua bëra bajat gjërat aspak interesante që thonin.

Të dielën e dytë ishin 3. Filluan të më shkonin pak djersë të ftohta, po kur i ke 14 vjet, ende nuk të ka mësuar jeta të mos ua përmbushësh të tjerëve qejfin sidomos kur qejfi i tyre po të bezdis ty. Mendon që mirësjellja të shpëton.

Të dielën tjetër i dhanë vetes lirinë për të hyrë në korridor. Donin dhe t’i hidhnin një sy nga ç’familje vij unë, e si jetoj. Ende në vetëmohim, mendova e treta e vërteta, nuk do të vijnë më, kaq ishte.

Po sa pak dija unë mbi si funksionojnë shitjet le të themi, e sidomos sektet!  Atë ditë u vetëftuan për kafe për të dielën tjetër, dhe unë u thashë po. Nuk dija ‘jo’ unë. Është një zakon i keq i shqiptarëve ky. Ndalon në rrugë dhe pyet dikë ‘më fal a e di ku gjendet X restorant?’, ai më parë të fut në rrugën e gabuar, se sa të thotë sinqerisht ‘jo nuk e di’. Kështu e hëngra dhe unë. Mamaja ime u shokua, po prapë kishte një javë kohë dhe ajo kishte ende besim që unë s’po joshesha nëpër sekte pa krye. Në përgjithësi  kisha fëmijëri të lumtur në një familje që nuk predikonte besim.

E kalova gjithë javën e bindur që nuk do të vijnë. “Ç’punë kishin 3 të rritur të kalonin të dielën me mua për të folur broçkulla që as ata vetë s’i besojnë?” Mendoja unë. “Po ç’u duhem unë një herë? Një adoleshente me detyrime familjare e me 100 aktivitete jashtë shkollore? Po mirë, nuk e kuptojnë këta që unë thjesht jam e sjellshme? E kanë kuptuar sigurisht, dhe ata janë thjesht të sjellshëm.”

Dhe këtu filloi mësimi i parë dhe mishërimi i thënies së famshme: mos ma merr mirësjelljen për dobësi. Jo vetëm që erdhën, jo vetëm që ishin të përpiktë, po ishin 5 syresha. Djersët e ftohta e të ngrohta  u intensifikuan, mami im fuste kokën në dhomë me terror pasi u solli kafe pa pikën e entuziazmit. (Ah, mirësjellja!)

Ata kishin ardhur të më fusnin në kurth. Tashmë edhe mirësjellja e tyre kishte marrë ngjyrë tjetër dhe ishte rritur natyra e pyetjeve dhe bisedave absurde pa logjikë për mua. Donin që ndër të tjera, unë të isha e zëshme për futjen e fesë nëpër shkolla pasi të bindesha vetë. Jo vetëm që mendja ime ishte e pushtuar nga kozmosi dhe hapësira atë periudhë, dhe kuleta ime ishte e bendit Prodigy dhe muri im ishte i mbushur me artistë rroku, por unë dhe shoqet e mia edhe tymosnim kot ndonjë cigare tek tuk që sa na jepte erë dhe dhimbje koke dhe në asnjë moment nuk mendoja se një burrë (sigurisht, s’mund të ishte kurrë grua!) imagjinar do më ndëshkojë ndonjë ditë për veprimet e mia rebele në klasë të tetë. Maksimumi i druhesha prindërve të mi, më shumë për mos t’i mërzitur, se as ata s’do më mbyllnin në purgator për një cigare.

E teksa bluaja gjithë këto gjëra e kush e di sa po acarohesha që po më bllokonin të dielën, asnjë moment e tunduar për të besuar, e pyes një burrë që po vazhdonte mbi fenë në shkolla.

“Po zotin kush e krijoi?”

“Si?!”

“Zotin, kush e krijoi? Nga erdhi ai?”

Zotëria i fyer i bëri bisht pyetjes me një përgjigje të tipit “ai ka qenë aty gjithmonë” dhe kaloi të çfarë ai konsideronte më të rëndësishme, i tronditur nga ndërprerja krejt pa lidhje që i bëra unë. Po sa më shumë bënte bisht ai, aq më shumë irritohesha unë e insistoja unë kush e krijoi zotin.  Pas nja 15 minutash që diskutimi nuk po shuhej, pesçja filloi të shqetësohej, unë s’haja asnjë përgjigje kot mbi pyetjen time plot. U futën dhe gratë, më shpjegime e debate. Tashmë unë e kisha kapur situatën në dorë dhe për herë të parë pas disa javësh, po e zotëroja unë debatin. Nuk lëshova e nuk lëshova pe. Atyre nuk po u besohej që po më “humbnin” për një pyetje kaq pa respekt.

Pff, kush e krijoi zotin!!

Mami im fuste kokën tinëz, dhe kur e kapi dhe ajo pas nja një orë se ç’po ndodhte, u qetësua një herë e mirë, e thjesht po priste të dilnin ata nga shtëpia e të vazhdonim të dielën tonë, ku ndër të tjera, unë bëja akullore me arra të pjekura.

Pas mbi 2 orë debat, ata të acaruar si unë që u vajti e diela dëm, dolën e nuk u kthyen më kurrë.

Sot e kësaj dite nuk e di kush e krijoi zotin, e as nuk dua ta di. Duke qenë se përgjigjet e mia i gjej vetëm në fakte e jo besime, gjithashtu ende nuk e di kush e krijoi hidrogjenin, elementin më të përhapur në gjithësi dhe që ka mundësuar e mbarëvan jetën në planetin tonë. Ndoshta askush. Po preferoj të ngre pyetje pa fund  dhe të kem shumë prej tyre të papërgjigjura, sesa të gjej përgjigjet e mia në besim të verbër, në frikën nga ndëshkimi, manipuluar nga burra e gra të vdekshëm, e jo fakte.

E njerëzit që më marrin për naive sepse jam e sjellshme s’kanë reshtur së pickuari e nuk do rreshtin kurrë. As nuk e kam ndërmend të mos jem e qeshur dhe e sjellshme dhe s’ia këshilloj askujt qasjen e egër – kur qesh, jo vetëm i dhuron lumturi të tjerëve, por lumturohesh dhe vetë.

Para nja 4 vjetësh i ranë derës sërish, sigurisht brezi i ri i dëshmitarëve, në 7 të mëngjesit.

E nxehur dyfish: e para që vazhdojnë provojnë, e dyta që më nxjerrin gjumin në atë çka unë quaj orë të djallit, u thashë me mirësjellje:

“Kush është?”

“Kemi një ftesë për ju!”

“Mos është nga zoti?”

“Po.”

“Nuk e dua, faleminderit”.

2 shtator 2016
https://sbunker.net/op-ed/88097/ftese-vetem-per-ty/

Blog at WordPress.com.

Up ↑