Luksi, kjo e drejtë e lindur.

Një ndër punët e preferuara të fushës sime janë studimet e tregut, dhe më thellësisht, fokus grupet. Pasi ke arritur të bësh audiencën të ndihet rehat, aty dhe vetëm aty merr vesh me të vërtetë mentalitetin e një populli.

Një herë e një kohë, diskutohej për lifestyle – mënyrën e jetesës. Zotëria që kish marrë fjalimin, diku tek 55, tha gjithë vetë-mëshrim:

“Jetojmë në varfëri totale. Do ngrihesh në mëngjes? Një paketë cigare, do e blesh? Iku 3 mijë lekëshi. Do pish një kafe, do e pish dhe një të dytë. Do qerasësh tavolinën. Do blesh 400 lekë biletën e autobusit, dhe 400 me u kthy… Iku 10 mijë lekëshi në ditë pa e marrë vesh! Ne jetojmë në varfëri, mos na pyet më.”

Këtë shprehje e ka në majë të gjuhës ky popull, dhe e besojnë vërtetë që janë të varfër e gjynah.

Sikur zotëria në fjalë të kish nocionin bazë ç’do të thotë “varfëri totale”, do shprehej 100% ndryshe mbi hallet e tij. Sikur t’ia mbante këtë fjalim një zotërie tjetër nga bota e tretë që punon 14 orë pa ndalim për 50 cent dita, do hante një grusht në nofullën e tij plot kafeinë e nikotinë.

Kur shqiptari i shtresës së mesme, që është diku rreth 80% e popullsisë, thotë që ‘mbijeton’ çdo ditë, nuk tregon asgjë përveç se një papjekuri intelektuale e shpirtërore dhe mungesë konsiderate të plotë ndaj atij të varfërit të vërtetë. Ky shqiptar ka banim në pronësi (që këtu, me standarde botërore quhesh ‘i pasur’), ka ushqim mjaftueshëm, ka pajisje elektroshtëpiake, ka internet, ngrohje, veshmbathje të mjaftueshme, dhe një herë në vit ia del të pushojë në det.

Por jo, është i varfër.
Sepse e krahason veten çdo ditë me vendet perëndimore, të cilat përbëjnë thjesht 8% të popullsisë së botës. Atyre vetëm (jo gjithmonë!) u mbeten para nga rroga.
Krahasuar me ta, ne jemi qyqarë viktima. E sa i përket pjesës tjetër të planetit që jeton realisht në varfëri të skajshme, që është “thjesht” 80% e popullsisë, ata i shpërfillim totalisht si qenie të gjalla. Pff, asgjë për t’u konsideruar. Ne o ne, ne jemi të mjerët e planetit.
Më pëlqen ambicja, po mos të ishte e shoqëruar me arrogancë që e trajton luksin si të drejtën e lindur për qasje në oksigjen. Jo më larg se para disa ditësh lexova një vlerësim në tripadvisor për një restorant luksoz në Tiranë, dhe shkruesja në fjalë i kish dhënë vetëm 3 yje nga 5, me këtë arsyetim: “Restorant i shkëlqyer, për standard Michelin, po shumë shtrenjtë për shqiptarët. 😦 ”
Në atë moment u frymëzova dhe unë të marr e t’i shkruaj një letër Coco Chanel-it, dhe t’i thoja për çantën klasike “është shumë e bukur, perfekte, po 5000 Euro është shumë shtrenjtë për shqiptarët 😦 ”

Nuk e di nga vjen kjo e drejtë e lindur për cilësi jete pa paguar, nuk e kuptoj. Ndoshta Konica apo Mbreti Zog (s’jam shumë e qartë kush e ka thënë) kishin shumë të drejtë kur thoshin ky është vend i 3 milionë mbretërve.

Duke dhënë minimumin e kërkuar, (edhe një vlerësim me 5 yje ta kursen!!) shqiptari mesatar do më të mirën. Do të ketë lekë me bollëk për veset e veta. Do stil jetese oborrtarësh, ku shullehet në diell, duke dhënë absolutisht minimumin mbrapsht, ose dhe zero.

Zonjë, restoranti që ti quajte “shtrenjtë për shqiptarët” nuk po të shërben ty pasta bolonjeze me makarona supermarketi as jani me qepë me vajin më të lirë në treg. Po të shërben ajkën e kreativitetit kulinar, shoqëruar me produktet më të rralla e më të freskëta, shoqëruar me një ambient shumë të kushtueshëm, staf të trajnuar me lekë, etj etj. Po pse ta ngarkosh veten ti me gjithë këtë informacion! Jo o jo, është shtrenjtë, nuk ikën dot më aty ti! Francezit ia fal këtë restorant, madje as kthen kokën po i kalove pranë, po shqiptarit? Pse t’ia falësh, ai e ka për detyrë të të japë ty luks të lirë!
Zotëri i dashur, nuk je aspak i varfër nëse 30.000 Lekë në muaj i do për kafe, cigare, shoqëri, transport. I ke, pa i harxhon. Ti do doje të t’i falte dikush këto, se nuk e percepton dot që do punosh 2-fish për qejfin e luksin, se mendon që e ke të drejtë të lindur. Me po këtë mendje, vjen klienti që të kërkon shërbim, duke të thënë “kam dëgjuar që je më e mira në fushë, po unë s’kam aq lekë, kështu që do ma bësh punën me kaq sa kam”.

Jo zotëri. Më parë rri shkruaj artikuj dhe paguaj mirëmbajtjen e blogut, se të marr ty gjysmën e hakut që meritoj.

Eshtë tërësisht jo natyrale të pretendosh një jetë që nuk përputhet me atë që ke e që ofron.

Ndaj dhe fytyrat e ngrysura, viktimizimi, papjekuria.

Vetëm kur ke ulur kokën e ke punuar mjaftueshëm për ta përballuar e merituar shërbimin e shtrenjtë, nuk thua “shtrenjtë për shqiptarët”, se e di shumë mirë ç’po të ofrohet dhe pse ai çmim.

Nuk është e drejta jote të marrësh maksimumin duke dhënë minimumin.  Nuk të takon të pish koktejet më të sofistikuara në qytet, nëse s’do të paguash për to.  E drejta e lindur për luks i takon vetëm shtresës së pasur, qe o e ka fituar, o trashëguar.

E nëse do t’ua lësh fëmijëve si të drejtë të lindur, atëherë nuk janë ankesat që do e bëjnë të mundur, por tregëtia e drejtë: mirë, vështirë, shtrenjtë.

 

 

Do përshtatesh a do shuhesh?

Ka diçka mahnitëse me komunikimin në këtë vend. Nuk mund ta quash kush e di sa të pasjellshëm (në Europën Qëndrore kam parë shumë më keq!), as të ftohtë, e të ngrohtë jo se jo si në Amerikë për shembull…. Nuk mund ta quash as të unifikuar, siç është në vendet perëndimore, ku pothuaj kurrë nuk ke surpriza si këtu, që sa herë do kesh kontakt me dikë për herë të parë, duhet të përgatitesh për gjithçka.

Po që përfundimisht, tërësia e komunikimit, që nga të folurit me njëri-tjetrin, tek lajmet, marketingu e sinjalistika, ka diçka jashtë kohës ku jetojmë që vetëm kur je i rritur brenda terrotit të Shqipërisë e kupton. Dhe jo medoems e pranon.

– Mirëdita. Desha një sigurim për shëndetin në udhëtim.
– A jo, nuk presim.

– … Por e keni reklamën te dera?
– Jo jo, s’i presim më që atëherë.

– Hiq reklamën pra.
“Që atëherë”! A nuk është plot sharm kjo? Ç’moment kulminant në jetën e këtij dyqani gjithë reklama ngjitëse te dera është ‘atëherë’? Kur alienët të zaptuan zyrën dhe të riformatuan kompjuterat? Kur t’u përmbyt dyqani dhe të prishi gjithë letrat e siguracionit e s’ia vlente të bleje të reja? Kur u zu agjenti i kompanisë së sigurimeve me ty mbi % e secilit? Apo kur ti u ndave me burrin (mosha mbi 50) dhe ai mori gjysmën e biznesit, ti gjysmën. Fantastike. Mënyra ‘non-chalante’ si e tha ajo, merrte të mirëqenë që unë ia dija hallet.

 

Sot në mëngjes m’u ndal energjia. Asnjë ndodhi e panjohur për ne, por as ndodhi e zakonshme, se të themi të drejtën ka nja 10 vjet që kemi energji pa ndalim për 95% të kohës. Jemi tërësisht të papërgatitur për një moment të tillë. Jo si kur rritesha unë; kishim ngrohje me gaz, gatim me gaz, llampa me karikim që mbajnë orë të tëra. Pas 40 min frustrim, mora OSHEE në telefon dhe për çudinë time, aty nga telefonata e gjashtë, u përgjigj një burrë rreth të gjashtëdhjetave.

  • Përshëndetje, me OSHEE flas?
  • Po po.
  • Të marr nga kryqëzimi i rrugës X me rrugën Y dhe ka 40 minuta që s’ka drita. Desha të di a është problem madhor, apo do të vijnë shpejt, që po ashtu të marr masa.
  • Ça je ti, familjar, biznes a ça je?
  • Pse, ka rëndësi?
  • Po mirë më thuaj pallatin.
  • Nuk e di numrin por po të them kryqëzimin.
  • Jo më duhet pallati, si ta di unë ku ka problem po s’më the pallatin?

E drejtë, shkova të kërkoja një faturë me panik, se nuk e dija përmendësh.

  • Pallati nr. 9, 5
  • Si 9, 5?
  • Nuk e di zotëri, në adresën e faturës që më sjell ti, kështu shkruhet.
  • Si ta sjell unë? Unë s’shpërndaj fatura o goc.
  • Po mirë, ti je OSHEE, unë jam konsumatorja, s’ka asgjë personale këtu. Atëherë?
  • Mirë e mbajta shënim.
  • Të marr për 5 minuta?
  • Po për ça do marrësh o vajz’ se boll ndenja në telefon me ty, po kam respekt për telefonatën, e mora pra shënim.
  • Ju paraqita pyetjen se sa i madh është problemi që të marr masa? 1 orë apo 6 orë?
  • Ça do nga unë moj vajzë, s’e marr vesh, pse më mban në telefon?
  • Po shumë të qartë të bëra pyetjen! A është problem madhor, se po bëhet 1 orë, apo do vijnë shpejt! Ti nuk e ke përgjigjen do interesohesh, a të marr unë prapë apo do më marrësh ti?

Dhe ja ku fillova dhe unë, të flas me ‘ti’, rashë pre e presionit të një personi të një brezi që është 100% i papajisur për t’i shërbyer klientit.

  • Sa më shpejt që të munden teknikët.
  • Kjo përgjigje është e barabartë me ‘nuk e di’. Nuk thotë as 1 orë, as 8 orë.

E mbylli telefonin.

Ma mbylli.

Ti që po lexon, thua tani “po pse habitesh o goc, Shqipëri është këtu!”

Unë s’habitem aspak, se këtu jetoj e këtu jam rritur.

Por luftoj.

Se me thënë të drejtën, nuk e merr këtë trajtim nga kompanitë ku mosha mesatare është 20-45 le të themi.

Mundohem t’ia bëj të qartë zotërisë që më shumë prish punë se rregullon duke ngritur telefonin. Që në 2017, nuk komunikohet më kështu. Ti nuk je shteti i plotfuqishëm si në 1987, e unë jam delja që duhet të falem ty që më jep dritë. Ti për mua je një shërbim që nuk e paguaj aspak lirë, nuk kam as edhe një alternativë tjetër, dhe e vetmja gjë që marr prej teje është energji për sa kohë që ajo është. Se po nuk qe, s’marr asgjë tjetër, veçse trajtim të padenjë dhe pa respekt, se ashtu ju ka mësuar sistemi, dhe duke qenë të përfshirë vetëm me veten tuaj, në 30 vjet kohë s’jeni munduar fare të përshtateni me kohën.

Luftoj se vendosa të mos e lë këtë vend, familjen po e ndërtoj këtu. Dhe kjo pjesa e komunikimit, përveç anës kulturore, ka të bëjë shumë me brezat. Cfarë janë 40 e poshtë, i ka mësuar halli, demokracia, globalizmi të komunikojnë siç është për të komunikuar, duke bërë minimumin, të kuptohemi. Nuk hanë dot bukë e nuk çajnë dot po t’i mbyllin telefonin njerëzve.

Cfarë janë moshë 50 e lart, tërë jetën do i trajtojnë më të rinjtë si fëmijë, por të paedukatë. Se unë për vete, çfarëdo lloj fëmije e trajtoj si një individ që është dhe nuk kam mungesë respekti për dikë pse është më i ri se unë. Tërë jetën do jenë të indinjuar, dhe do thonë si ne nuk kemi respekt dhe ne shkatërruam çdo gjë që ata ndërtuan. (Çfarë, aman??)

Ndërkohë që unë, me gjithë mirësjelljen që e lejon etika universale, përfundoj duke debatuar në 80% të rasteve me njerëz të këtij brezi.

Çarls Darvini, studimin e të cilin duhet ta mësojnë të gjithë përmendësh po ashtu si mësojnë luftërat iliro-romake dhe mitokondrinë, pasi studioi me dhjetëvjeçarë si kemi arritur këtu ku jemi, arriti në një përfundim shumë fantastik dhe të vështirë për ta përtypur:

“Nuk është më i forti i species që mbijeton, dhe as më inteligjenti. Eshtë ai që i përshtatet më së miri ndryshimit”.
Pyes, edhe sa do i përshtatemi ne brezave të tërë që na mbajnë peng ne me refuzimin e tyre të ngurtë për t’u përshtatur ata kohës dhe neve?

Komunikimi është falas! Atë e ka në dorë çdokush.

__

E mjaft se ngele me sy në ekran tani. C’do më nga unë?

 

 

 

E ke bërë ndonjëherë pyetjen?

Qëllon që bisedat më ngacmuese ndodhin në rrethanat më të paparashikuara, mundësisht në një ambient ku ti je me përtesë dhe nuk pret asgjë vetëm do të ikin orët që t’i kthehesh rutinës tënde.

Të paktën kështu ndodhi me mua para ca kohësh. Një person që s’e njihja dhe ndoshta s’do ta takoj më kurrë, më pyeti “cila është sfida personale më e vështirë në jetë?” Kurrë nuk i dihet ç’po kalojnë njerëzit momentin kur takohesh me ta.

Unë e kisha përgjigjen. Por ishte e fshehur, dhe aspak e artikuluar në fjalë. Kështu që thjesht i bëra gëzuar gotën dhe i dhashë përgjigje që i përshtatej rastit.

***
Kur kam mundësi dhe jam në humor, kam qejf të shikoj Zonë e Lirë. Dhe përveç arsyeve të qarta, si argëtimi pa thelb apo ‘freak show’ shoqëruar me të qeshura që shkakotojnë këto, e kam qejf për një arsye tjetër: aty arrijnë të depërtojnë njerëzit më jashtë kornizave që prodhon ky popull, me një mendje krejt të vetën dhe pa asnjë lloj turpi për atë që kanë vendosur të jenë. “Unë jam Endri, më ndihmoni të bëhem Endra!” Kështu mirëpriten pa paragjykime, dhe ata ndihen të shlirë, shpesh duke e abuzuar formatin se fundja janë të pamësuar dhe të pa pajisur për t’u sjellë si duhet në ekran. Disa ia dalin të bëhen të famshëm, të tjerëve vetëm sa u bën dëm koha televizive… Eshtë personale pastaj. Por ata që na japin të qeshura dhe që mbledhin aq shumë urrejtje kanë ca ide të qarta, dhe kjo është shumë më shumë seç kanë shumica për të ofruar.
Dhe urrrejtja zakonisht është emocion reargues; për faktin që dikush ka guxim që ti nuk e ke.

***
Cila është sfida më e vështirë në jetë pra?

“Të bësh lekë!”

Përgjigjen shumica dërrmuese e shqiptarëve, që kanë një fiksim gati absurd me të mirën materiale dhe adhurim të verbër për kodoshat që ia dolën të mbushin dyshekun me para të thata. Nuk u vë dhe aq faj, jemi një popull që kemi dalë nga varfëri e skajshme dhe çdo ditë është fushë betejë për jetë më të mirë. Dhe po, është e vërtetë që varfëria të zhvesh nga dinjiteti. Eshtë edhe e vërtetë që mirëqenia të blen lumturinë, edhe po nuk ta bleu 100%, të blen vilën me ngrohje qëndrore ku mund të vajtosh mbi pjatën tënde të preferuar me gojën fringo të re.

Por unë e quaj fiksim absurd sepse deri sa të arrish te momenti që do “bësh lekë”, ke shumë hesape për të larë.
Dhe të gjitha këto hesape, janë me veten tënde.

Asnjeriut nuk i ra një valixhe në kokë me 1 milion dollarë. Në një moment të caktuar, ai/ajo po merrte vendimet e duhura dhe ja ku është sot.

(Në këtë analizë do doja të përjashtoja kodoshët që kanë kaluar thasët me drogë matanë kufirit dhe janë pasuruar; besoj realisht që merita e tyre e vetme qëndron në faktin që s’kanë asgjë për të humbur).

Mora për shembull lekët, se aty e kanë dhimtën më të madhe shumica.

Por dikush tjetër do të jetë i/e lumtur çdo ditë. Një tjetër do të lërë vepra madhore pas vetes. E një tjetër do të jetojë ditën që legalizohet martesa gej apo të hipë Everestin. Dhe siç e dimë, janë një përqindje 1 shifrore ata që ia dalin.

Shumë prej nesh, dëshirën e tyre e kanë aq thellë brenda që as janë në gjendje t’ia artikulojnë vetes, lëre pastaj të tjerëve. Dhe dëshira myket sepse e bllokojnë të ngrihet një nivel. Nuk e le sikleti i bashkëshortit/es, që fillon tund këmbën poshtë tavolinës kur përmendet kredia për biznes. Nuk e lë turpi i babit, që si do ua shpjegojë shokëve te kafja që vajza e tij do të bëhet mundëse. Nuk e lë rrudhja e vetullave të kolegëve dhe eprorëve kur ti propozon në takim një ide origjinale. Të shkatërron opinion i shoqërisë tënde underground që t’u pranosh që të pëlqen albumi i Rihannës. Ke frikë konkrete se mamaja jote do vdesë po të marrë vesh që je gej.

Dhe mëngjesi vjen, del para pasqyrës, kuron imazhin që ke bërë gjithmonë, del bën të njëjtat biseda, ëndërron që do shkosh në X koncert në pranverë, të njëjtat detyra ditore, kthehesh në darkë, ëndërron, thua “nesër do blej biletat”, por ditët vazhdojnë dhe ti je peng i jetës që ta ka paracaktuar shoqëria, familja, jeta në komunitet.

E pra e thënë thjesht, duket mëse e qartë që gjëja më e vështirë në jetë është t’i qëndrosh besnik vetes.

Ta dëgjosh atë zërin e mbytur në terr.

T’i japësh dorën të ngrihet në këmbë. T’i hapësh dritën të hipë shkallët.

Të injorosh me vendosmëri ç’mendojnë të tjerët. Sepse ata po të sabotojnë. Nga frika.

Të jesh gjithë kohës e prirur për të menduar që ka më mirë.

Që ty të përshtatet diçka tjetër.

Që të gjithë jemi ndryshe dhe s’kemi pse të sillemi si prodhim në seri.

Qenka pothuaj e pamundur të respektosh mendimin tënd vetëm se është pak më ndryshe nga ç’mendojnë të gjithë. Vetëm pse kështu kanë vepruar brez pas brezi. Tejet e vështirë që një zë të ngrihet mbi 12 të tjerë.

Por është e vetmja mënyrë. Jeta jote është vetëm e jotja, dhe me informacionin shkencor të deritanishëm, ke vetëm një të tillë. Për sa kohë çfarë ti do nuk është kriminale, jepi. Vetëm ti jeton në trupin tënd, kështu që vetëm ti e di se ç’e mban gjallë atë.

*Ky shkrim i kushtohet dhjetëra njerëzve frymëzues në botën shqiptare, që kanë pasur guximin të dëgjojnë veten, luftojnë edhe pse beteja sa vjen vështirësohet, dhe që i bëjnë një vesh shurdh opinionit të standardizuar.

#Metoo, kam një denoncim. Janë gra.

Në një nga punët e mia të kaluara në marketing, kisha në dorë “pushtetin” e shpërndarjes së disa dhuratave për punonjësit dhe miqtë e kompanisë. Ishin gjëra promocionale me vlerë të përditshme.

Me thënë të drejtën më kishte ardhur në majë të hundës me nëpunësit më hynin në zyrë orë e pa orë duke kërkuar për veten, vjehrrën, bashkëpunëtorët, fëmijët. Dhe në një moment të tillë lodhjeje, hyn një nëpunëse e re në moshë, me flokë të gjatë deri në bel, këmbtë të holla e sy të mëdhenj. Do ta quaj Roza. Kishte dëgjuar që unë isha frustruar dhe kisha shpërndarë llafin “nuk ka më”, dhe e dëshpëruar, më afrohet te kompjuteri, drejtoi trupin, shtyu kraharorin shumë pak para, mblodhi shumë pak buzët, ngriti edhe më pak vetullat, dhe më tha si qenushe:

“O Lura… Po unë që kam ngel pa asnjë dhuratë?” dhe përpëliti qerpikët.

Unë, famëkeqe për të shpërthyer të vërtetat në fytyrë të njerëzve, i them:

“O Roza, po nuk jam mashkull që ma luan! Nuk ka më dhurata dhe s’kemi ç’i bëjmë!”

Roza u shokua, erdhi në pozën normale që do merrte po të ishim thjesht në kafe, uli vetullat, qeshi me sikletin e njeriut që u zu gafil dhe në atë moment unë u ngrita dhe me batuta dhe shpjegime e shoqërova te dera.

Isha e tronditur. E tronditur me përgjigjen që i dhashë asaj. Sepse e dija që kisha të drejtë dhe ia lexova shumë saktë sjelljen Rozës. Po Roza ishte aq e re dhe kushdo që ia kish mësuar atë sjellje, nuk ia kishte sqaruar mirë që me meshkuj vetëm ecën, dhe jo me të gjithë.

Dhe tani, me skandalin e radhës në Hollivud, nuk e di pse po nuk po ndalem dot të ndihem keq për veten time duke kujtuar rastet kur meshkujt më kanë ngacmuar seksualisht. Dhe kjo gjë fillon shumë më herët seç jua merr mendja ju; ne mësohemi para pubertetit me këtë gjë. Dhe të jeni të bindur, “me too” është hashtagu i gabuar në këtë muhabet. I duhuri është “every single woman alive”/ “secila femër e gjallë”.

Por po ndalem të kujtoj të gjitha femrat që kam njohur në jetë, që janë sjellë si Roza që ditën që janë pjekur seksualisht, dhe e kanë intensifikuar edhe më rëndë këtë sjellje teksa janë bërë gra, duke ushqyer një marrëdhënie të sëmurë, të pasinqertë, dhe totalisht disfavorizuese për gratë që para kraharorit, shesin dijen, punën, personalitetin, krenarinë si vlerë promovuese.

Të gjithë ju keni njohur së paku pesë të tilla. Ajo, që do ta quajmë Lilith, nuk është me patjetër e bukur. Nuk është patjetër e zgjuar, edhe e aftë – pff – jo se jo. Lilith nuk vë hashtag #metoo, nuk komenton fare mbi trajtimin e pabarabartë gjinor, ndërron temë kur flitet për Weinstein, dhe në përgjithësi nuk ka aspiratë ta lërë botën më të mirë seç e gjeti. Lilith e di që nëse arrin të kontrollojë lëshimin e fermononeve në prezencë mashkullore, me durim do arrijë të marrë atë që do. Dhe dije, jo me patjetër Lilith do bëjë seks me çdo burrë që i duhet për të arritur aty ku do.
Lilith ka kuptuar 2 gjëra në këtë botë: a) burrat kanë në dorë shumicën e gjërave bazuar në gjenitalet me të cilat u lindën, dhe jo inteligjencën (dhe pse ta luftojë ajo këtë??? Pranoje!) b) një sasi të konsiderueshme burrash mund t’i bësh budallenj, kur je femër.

Kështu që: në prezencën mashkullore, hollon zërin, shtyn kraharorin para, zbërthen ndonjë kopsë, sheh në thellësi të syrit mashkullin përballë për shumë sekonda rresht, rrit bebet e syrit, lëshon feromone, dhe hiqet siku ka interes shumë në idetë e burrit në fjalë, kur në fakt e ka mendjen te një limë që pa te Rossman e po mendon kur të iki ta marrë. Pa thënë me fjalë, ajo me shikim e sjellje i transmeton mashkullit përballë tërë kohës idenë që bota s’ka kuptim pa të, ç’do bënim ne klloçkat e gjora pa kodoshin në krye të oborrit, dhe miraton kot me kokë. Ajo, dhe pse nuk ia thotë me fjalë, është duke ia thënë me energji tërë kohës: ti je mbreti. Unë do bëj ç’të duash ti.
Ndërkohë, ne prezencë të femrave të tjera, është njeri jo interesant, nuk pohon asgjë, nuk rri aq drejt, nuk të lë të flasësh, dhe në fund gjithmonë e çon bisedën në vetë viktimizim, që më vonë të bindë ty dhe meshkujt përreth që “Ja, e shikon? Nuk meresh dot vesh kurrë me femra!” Dhe meshkujt e besojnë. U beosjnë moj të varfërit u besojnë!

Të gjithë situatën ajo e rrotullon me energji, pa thënë fjalë të caktuara, në mënyrë që më vonë mos ta kapësh mat as që flirtoi me mashkullin, as që ofendoi femrën.

Ti Lilith, je mbetje toksike që do trajtim special. Abuzimi yt me naivitetin mashkullor, lë prapa mijëra femra që edhe pse mund të jenë shumë herë më të bukura se ti, kanë një jetë që shtyhen për të marrë karrike të barabartë në vendimmarrje dhe i kanë çuar energjitë të shesin personalitetin e tyre mbi të gjitha. Je duke i zënë diellin mijëra femrave të tjera që punojnë sa për 10 burra, kanë gjykim më të fortë se shefat e tyre, po nuk flasin kurrë sepse janë të shukatura nga rendi pervers i botës, mundësuar nga Lilithërat anembanë. Dhe në fund të fundit, je duke i vënë bërrylin mijëra grave të tjera që ndoshta s’kanë asgjë ekstra për të ofruar, por prapë janë bishti, sepse mijëra burra që s’kanë asgjë ekstra për të ofruar, janë para tyre në hierarki. Mundësuar nga ti, Lilith.

Të padis ty Lilith, për prishje të rendit publik dhe për shkelje të të drejtave bazë të grave.

Dhe pas Lilith, do padis Sitën.

Sita është këto mijëra gratë e eklipsuara nga Lilith. Sita nuk ka pikën e interest të shesë seksualitetin e saj, por ka sy të fortë, mendje të mprehtë, e kupton ç’po ndodh, ka vite që pret radhën, dhe nuk flet. Zëri i dëgjohet vetëm kur e pyesin. Sita ikën në shtëpi e bën gjumin rehat me idenë “kështu është kjo botë” dhe “nuk më takon mua të flas” dhe “vendimet i merr tjetërkush” dhe “E po fola unë se mos do ndryshojë gjë!”

Ti vetëm ekzekuton, pohon, dhe i ke sytë nga qielli për ndonjë mrekulli, se po ashtu si Lilith, nuk ke interes ta lësh botën më të mirë seç e gjete.

Të padis për konspiracion me Lilith dhe mungesë shtylle kurrizore, kur në fakt je gjitare.

Dhe jashtë kësaj shfaqjeje të shëmtuar, ne Gaiat që duam thjeshtë të çajmë para në jetë me meritë dhe asgjë tjëtër, që tërë kohës mundohemi t’u tregojnë burrave që Lilithat janë të paafta ndaj silen ashtu, dhe teksa shohim me dëshpërim Sitat për ndihmë, jemi duke shkelur në legot që na lanë Sitat, duke e bërë rrugëtimin të pamundur.

Dhe mendoj sinqerisht që abuzimi seksual që bëjnë meshkujt me gra të ndryshme, reduktohet drastikisht nëse shkatërrojmë si duhet mbetjet toksikse Lilith. Nëse ato nuk do të ekzsitonin, atëherë do të ngelnin vetëm burrat përdhunes që në fakt janë kriminelë, dhe janë shumë pak.
Fenomeni kaq i përhapur i abuzimit seksual për karrierë do të venitej.
Lilithat duhen paditur, u duhet vënë gishti në ftyrë, duhen turpëruar çdo moment që kemi mundësi, së bashku me meshkujt që u shkojnë atyre pas avazit.

Kështu që e dashur grua/vajzë që lexove deri këtu dhe që e di për çfarë po flas, mos hesht më. Nuk është shfaqja e dikjut tjetër, është jeta jote. Do zgjohesh një ditë 50 vjeç dhe do të të përndjekë rinia jote ku vendose të heshtje e të bindeshe. Bëjini Lilithat turp publik si hajduti me nam. Se në fund të ditës, janë hajdute, që po të marrin hakun ty, bazuar në instikte kafshërore, që nuk janë as punë, as talent, as karakter.

#Metoo, jam abuzuar nga një grua e tillë.

Populli s’ka bukë të hajë, ti merresh me qentë! Pf!

Sa vite më ka ndjekur kjo shprehje patetike! Sa herë e kam parë nëpër komente, ma kanë thënë në sy, e ia kanë thënë të afërmve të mi. Jo vetëm kur kam mbrojtur qentë e rrugës; po dhe kur diskutohen çështje si trasta apo qese, makinë automatike apo manuale, quinoa apo bulgur. Populli s’ka bukë të hajë, ti flet për quinoa! Populli s’ka bukë të hajë, ti o goce je në mes të luksit!

Shprehjet si kjo janë popullizma të ulëta për të të bërë ty të ndihesh keq, e pandjeshme, dhe si njeri që nuk di prioritetet e kësaj bote; me qëllimin që thënësi i kësaj shprehjeje të ndihet mirë për veten. Shprehjet si kjo janë si ato meshkujt tërësisht jo rehat në lëkurën e tyre, që kur duan të të gjuajnë, fjala e parë është diçka denigruese që ta ngrenë veten më lart se ti, me shpresën se po të poshtëruan, do u shkosh nga mbrapa. “Sa shtresa ton ke hedh?” Ishte fjala e parë që njëri i tha shoqes sime, dhe pastaj e ndoqi 3 muaj shoqen. Ose “ça ke pse dukesh me nerva e lodhur?” ndërkohë ai vetë po vdes nga sikleti, po do me ndërru muhabetin që ti t’i justifikohesh.

Kur ti shkruan apo thua fjalët “njerëzit s’kanë bukë të hanë”, je duke iu referuar mungesës ose vështirësisë së gjetjes së funksionit bazë të çdo gjallese, dhe kur një njeri ka vështirësi të tilla, klasifikohet në varfëri ekstreme. Sipas një studimi në open data, 9 vjet më parë shqiptarët në varfëri ekstreme ishin diku te 13%, dhe ti po u referohesh vetëm atyre, duke injoruar 87% të popullsisë. (Ma merr mendja % ka luhatje të vogël +/-.) Ata jetojnë me nën 5000 Lekë të ardhura në muaj.

Ky 13% që s’ka bukë të hajë është te cepi i rrugës duke shitur çfarë i ka bërë oborri e pula sot, duke mbledhur kartona në kazane plehrash, duke lypur, duke shitur stilolapsa e leukoplast, duke nxjerrë fëmijët të bëjnë të njëjtën gjë. Ky popull është konsumatori i telefonave jo inteligjentë, në rastet kur i kanë. Sigurisht 800 Lekë rimbushje në muaj është e pa imagjinueshme për ta, por ndoshta kanë një numër për familje që e mbajnë gjallë me 100 Lekësha, që mos të dalë jashtë përdorimit.

Ky lloj populli është aq i zënë të sigurojë mbijetesën, sa nuk ka qasje fare në artikuj si ky, nuk ka qasje në internet apo facebook dhe ndoshta dhe as kanë parë si duken këto të dyja, nuk e di që shoqatat kafshëdashëse po përpiqen të shtyjnë ligj në parlament për mbrojtjen e putroshëve, nuk ia kanë idenë çfarë është bulguri, nuk e dinë që veganët nuk e hanë djathin me zgjedhje, dhe shpesh nuk kanë aftësi lexuese të rrjedhshme. Kështu që këta njerëz as nuk kanë as dijen as platformën e as cinizmin të thonë “hej, lëri qentë e rrugës, se unë nuk kam bukë të ha!” Zakonisht janë të qeshur kur u flet, po dhe kur janë të hidhur – a u vë dot faj?? – është shumë e drejtpërdrejtë, dhe jo fshehur pas ekranit retina me touch screen.
A e di ku është ironia më e madhe? Tek ata që kanë dijen dhe cinizmin të thonë këtë shprehje.

Ajo vjen nga njerëz që kanë bukë e shumë më shumë për të ngrënë. Kanë lekë të pinë kafe, të hanë chicken fingers, kanë kohë, kanë shoqëri, smart TV e kuletë lëkure. Këta njerëz janë dorëzuar rutinës së tyre dhe nuk ndërmarrin asnjë pasion, nuk janë aktivistë të asgjëje, nuk mbështesin asnjë ide përveç partisë së tyre apo skuadrës së futbollit, dhe si të gjithë që kanë bukë të hanë, e çojnë kohën e lirë duke lëvizur poshtë ekranin e telefonit inteligjent, duke komentuar me mllef.  Dhe pas shumë vitesh që më përndjek kjo shprehje, kam kuptuar që ka vetëm një burim pse e thonë këtë: xhelozi e pastër.
Xhelozi që ata njerëz kanë po aq kohë sa aktivisti i kafshëve apo i komunitetit LGBT, po përkundër këtyre, ky që komenton “populli s’ka bukë të hajë” nuk është i zëshëm për asgjë dhe përton të merret me çfarëdolloj gjëje që nuk është rutinë. Asaj/atij i vjen inat që unë kam harxhuar plot orë për t’u informuar mbi të drejtat e kafshëve dhe si merret bota me to, dhe po përpiqem ta sjell këtu dijen. Asaj/atij i vjen plasja që disa të tjerë, dhe pse rritur në familje konservatore (e ku ka shqiptar që nuk është rritur ashtu!) e ka gjetur kohën dhe ka pasur guximin të hapë mendjen mbi të pranuarit njerëzit jo hetero.

Ai s’ka kauzë, s’ka pasione. Ajo është dembele. Sepse kush ka të paktën një pasion, kurrë nuk hedh poshtë kauzën e tjetrit. Unë për shembull i kam investuar energjitë e mia te mbrojtja e kafshëve, te trajtimi i barabartë i grave, dhe çfarë ka tepruar në çështje ambientaliste.

Nuk jam marrë dot kurrë aktivisht me mbrojtjen e Valbonës dhe Vjosës, madje as me mbjelljen e drunjve në Lurë.
E ç’të bëj unë tani? T’u komentoj atyre që do bëjnë koncert për Vjosën: Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ju merreni me devijim lumi! Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ju merreni me hidrocentrale!
Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ju merreni me ndërgjegjësim për down syndrome!

Një mini eksperiment për ty: për fjalinë e parë që do thotë personi afër teje, thuaji: “Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ti dashke….”

E pe çfarë fjalie kameleon është? I shkon për shtat absolutisht çdo lloj pohimi, sepse mos ngrënia është forma më e ulët e jetesës!

Një pyetje kam për ju që na kujtoni që populli s’ka bukë të hajë: ne të tjerët që merremi me lloj lloj çështjesh, kaq e paskemi kapacitetin, na interesokan vetëm kafshët apo komuniteti gej. Të tillë të pafytyrë jemi, e pranojmë. Ne nuk na u bëka vonë për popullin që s’ka bukë të hajë. Çfarë njerëzish kot që jemi!
Po ty që të intereson buka e popullit: çfarë po bën ti që populli të ketë bukë të hajë?

Sa keni përparuar me çështjen tuaj? A është rritur ndopak buka nga komentet dhe xhelozia juaj?
Jam në pritje.
—-
Njerëzit s’kanë bukë të hanë, ti dashke me lexu blog!

Nuk të lexoj po nuk shave njeri!

Tekstualisht këto fjalë m’i tha një miku im para ca ditësh. Jo që nuk e dija, se fundja artikujt që bëhen më viralë në newsfeed-in tim janë sigurisht kur përmendet fjala “ku..vë” kot më kot (zakonisht kundra ndonjë femre të suksesshme ose kundra nënës së një biri të suksesshëm). U çua ai boti mbrapsht dhe vendosi të shajë me emra. Ndërsa një tjetër vendosi të shkelë parimet për t’ia dalë, por nuk ia doli, dhe kjo gjë e ka tërbuar, se kuptoi që dhe dallaverja ka shkollën e vet. Dhe i japin penës me furi, kryesisht fjalën ‘k..vë” me qejf të madh duke e shkruar, por dhe plot gjëra të tjera aspak interesante.

Këto artikuj, me mbidozë dufi e xhelozie i sheh kudo, me njerëz që i shpërndajnë me diçitura të tipit “hë më të lumtë pena!”

Por unë e kam të pamundur të kem respekt për mllefin që mundohet medomos të gjejë problemin sa më larg vetes, duke evituar në mënyrë spektakolare pasqyrën, ndonjë herë dhe më kuptimin e parë të fjalës.

E dimë ç’politikanë kemi.

I zgjodhëm vetë, dolën nga ne. Mendon që mund të bësh punë më të mirë? Fillo nga fisi, lagjja, TV e nëse e mban dot në kurriz atë lloj përgjegjësie super-natyrale pa cenuar as edhe një grimë integritetin e parimet e tua, dhe ia del të marrësh gjithmonë vendimin më të duhur për çdo qytetar që merr frymë, jepi se do të të japim një shans.

E dimë ç’institucione kemi.
Ata që punojnë aty janë rrasur në të prapmet e fistarit të vet politikan, ose ia falën shpirtin partisë hyjnore që i trokiti në derë duke ofruar vend pune në këmbim të votës, dhe është investimi i vetëm që kanë bërë, në vend se të përmirësonin veten e tyre, të mësonin diçka të re, apo të zhvillonin një pasion.

E dimë ç’shoqata kemi.

Janë kapur me një temë të caktuar, marrin ato fonde për atë temë, e më shumë risi ke në projektet e studentëve (nëse i lexoi njeri) sesa nga projektet e zbatuara të këtyre shoqatave.

E dimë ç’mësuesë kemi. Në gjimnaz u trondit kolektivi i mësuesve se unë ofrova një prespektivë ndryshe mbi një personazh letrar të rëndësishëm. Mendim i lirë? Ulu, 6! Vetëm meqë e ke lexuar librin, se për 4 me xhufkë je me këto që the!

E dimë ç’policë kemi.

Parkojnë shtrembër ndërkohë që s’kishin rripin lidhur, për të dalë e për të gjobitur ata që s’kishin rripin lidhur e që kanë parkuar shtrembër. Unë për vete për 2 lekë i bëj, dhe zakonisht përfundon ata duke më kërkuar falje mua. (Kam dëshmitarë!)

E patë sa kollaj për të sharë?

Tani këtij policit po i vë një emër, politikanit emër mbiemër edhe emër nëne, asaj drejtoreshës së instituit emër, mbiemër vajzërie, emër fëmije, sha e mallko, quaji k..va të gjithë dhe ja ku e ke, mijëra klikime me “hë më të lumtë pena”.
Po jo, nuk funksionon ashtu.

Refuzoj t’i personalizoj gjërat. Refuzoj të mishëroj barcoletat ku Nastradini nuk kërkon pasuri për vete, po kërkon t’i hiqet komshiut. Refuzoj dhe më fort të bie pre e diskutimeve politike, ku djalli është gjithmonë tjetri, e partia jote është shenjtore. Jo o zonjë jo. Aspak zotëri, nuk ecet para ashtu.

Unë e shoh të pasqyruar te radha e furrës deputetin X, te roja e parkimit policin Y, te dadoja ime mësuesen Z. Nuk ranë nga qielli këta njerëz që duhet të shajmë, dolën nga këto radha e pazare e kafe. Edhe nëse do shaj ndonjë person publik, nuk do bëj vetëm për të turpëruar atë, po në përpjekje për të ndërgjegjësuar ty e mua që gjejmë veten në sjelljen e saj/tij.
Jo, nuk e kam personale me askënd, dhe e kam personale me të gjithë.

Janë mekanizmat e mërzitshme të përditshmërisë që vënë në lëvizje turbinën madhore që duhet ta shajmë për popullaritet. Kushdo që është në majë të turbinës që ia vleka për t’u përmendur, ka qenë këtu në dhé një herë, pastaj është ngritur një shkallë, pastaj dhjetë për një herë, deri sa hipi në majë.

Kështu që preferoj të dal në rrugë me pasqyrë, të shoh veten dhe t’ua tregoj të tjerëve herë pas here. E nëse aty reflektohet dhe Pop Star-ja më e klikuar apo politikani më i sharë, do ia drejtoj pasqyrën përballë. Dhe ashtu nxirren në pah dukuri, ndizen motorët e humorit, i bihet fort tastierës dhe afishohet shkrimi.

E meqë e lexove deri në fund, urdhëro një dhuratë: fjala “k..vë” për të katërtën herë 🙂

 

 

Alo, spitali nr 17? “Seen.”

Para ca muajsh pata lexuar një artikull në New York Times për njerëzit e vetmuar në Manhattan, si e çojnë jetën dhe ç’ndodh pas vdekjes së tyre. Ishte një artikull i gjatë prej gazetarie të mirëfilltë hulumtuese, dhe e lexova deri në fund, aq më thelloi gjithë misticizmi dhe tabu-ja e vetë kësaj teme.

Mirëpo dhe Shqipëria e ka Nju Jorkun e vet – Tirana. Mos qesh.

E vëmë re apo jo, Tirana po merr çdo ditë trajtat e mirëfillëta të një metropoli. Tirana është kryeqytet i të gjithë shqiptarëve, dhe ka larmishmëri kategorish, nga koka deri te bishti: të ardhurin që s’depërton dot, vendasin që s’duron të ardhurin, kafshët që sjellin të ardhurit dhe i braktisin, kafshët e racës të blera nga vendasit dhe që i braktisin, makinat që kanë nga 4-5 vjet që kalben në lagje, artistët e varfër, artistët e pasur, gangsterin wanna-be, gangsterin që habitet që është ende gjallë…. Gratë e burrat e pamartuar, sot të moshuar.

Sa më i madh qyteti, aq më e madhe vetmia.

Tirana është bërë nga ato vende ku mua pothuaj çdo ditë më ndalin në rrugë shqiptarë që më pyesin për orientim apo për stacione autobusësh. Tirana ka qenë dhe është nga ato vende, ku ti njeh personazhet me famë rruge të cilët në një moment të caktuar të jetës së tyre i kanë thënë tung funksionalitetit të trurit dhe si rrjedhojë, nuk u intereson më opinioni publik, kështu që s’përdorin frenat.

Dhe Tirana fsheh së paku në çdo lagje një person me probleme mendore serioze, me paaftësi totale për të jetuar në komunitet, dhe hera herës të rrezikshëm.
Dhe për mua, rreziku fillon kur këta njerëz nuk kanë më asnjë familjar që sigurohet që ata hanë, flenë, lahen, marrin mjekimin dhe nuk janë shqetësim publik.

Familjarët e mi kanë një të tillë poshtë shtëpisë së tyre, dhe presin me frikë ditën kur do të zgjohen nga flakët duke qenë se personi poshtë nuk ka as energji as ujë më, shteti ia ka ndalur se nuk paguan.

“Mirë që do marrim flakë, por ajo s’ka as ujë për ta shuar!”

Dhe kështu, personi në fjalë – dikur një profesioniste e respektuar! – e cila jeton vetëm, s’ka prindër, s’ka fëmjë, s’ka motër as vëlla, del pa asnjë rrobë ose fillon i ulërin të panjohurve rusisht. Ajo del të ushqejë macet me qumësht po ua derdh kartonin në trup e kokë, zihet me të ëmën e cila ka vite që ka vdekur, dhe ka komunitet pëllumbash në apartamentin e saj.

Të afërmit e radhës së dytë vijnë ta takojnë herë pas here. Po ç’t’i bëjnë? Ajo zihet, i përze. Dhe këtu vjen pjesa më revoltuese: thërriten autoritetet, si shpresa e fundit për përkujdesje ditore që u nevojitet urgjent.
E kanë marrë komshinjtë autoritetin herën e parë, por autoriteti e strehoi dhe e ka lëshuar personin për 2 ditë.

Herën e dytë brenda ditës.

Herën e tretë premtojnë se do bëjnë diçka, por nuk paraqiten kurrë, se tashmë e dinë si rast, dhe nuk kanë asnjë lloj infrastrukture për përkujdesje. Dikush që nuk e di, i merr prapë, dhe si përgjigje merr një “Seen” nga autoritetet.

Para 3 vjetësh, disa fundrina që trajnojnë qentë pitbulla për t’u bërë qen ndeshjesh, hodhën në pusetë te liqeni një qen rruge që e përdorin si kavje. Pasi u zura me ta, mora policinë bashkiake në telefon të më ndihmonin me qenin në pusetë, dhe “qeni” që ngriti telefonin – në fakt ta quash qen është kompliment! – më tha “e kujt i plasi për një qen rruge moj vajzë?”

Mirë për qen rruge që nuk ju bëhet vonë, u mor vesh. Po për njeriun e rrugës? Që shpesh ka paguar taksa tërë jetën në këtë shtet, ka dhënë dijen e vet, ka kombësinë shqiptar/e. Ai/ajo po çon fundin e jetës së vet në rrënim total, ka humbur çdo vetëdije të ekzistencës, në vetmi të papërshkrueshme, truri dhe trupi po i degjeneron çdo ditë, dhe e gjitha kjo mund të marrë në qafë dhe plot të tjerë.

Shkurt e shqip, po nuk pate familjen pas vetes, asnjeri s’do t’ia dijë për ty. Popull familjar po, por komunitar…

✔✔ Seen.

Autoritete të dashura që e keni shumë të vështirë të shihni përtej pragut tuaj: të paktën mos u ndaloni energjinë e ujin. Se jo për gjë, po nëse na bëjnë gjëmën, të mbrojmë veten dhe ata.

 

 

Zotri, m’jep dekumentat!

Ah sa herë e kam parë atë video. Prapë kur e shoh, qesh me shpirt. Dhe jo vetëm se polici në fjalë thotë ‘dEkumenta’, jo. E gjithë situata është aq tipike se çfarë ndodh në vendin tonë kur ke punë me autoritetet dhe përmbledh aq bukur si komunikojme e funksionojmë ne si popull.
[Për sqarim, po flas për një video që qarkullonte në këtë faqet me humor, ku një djalë filmon në mënyrë amatore policin që kërkon dokumentet dhe kur qytetari s’ia jep, i thotë ‘po mirë ik!’]

Mos paç nevojë të nxjerrësh ndonjë dokument në strukturat shtetërore, se ose do irritohesh, ose do irritohesh por do e marrësh me të qeshur të gjithë përvojën.

Zgjohesh në mëngjes për të marrë një çertifikatë lindje, një vërtetim banimi dhe do bësh ndonjë pagesë a regjistrim. I thua vetes “do ia dal!!” dhe nisesh si lule. Hip nja 4 kate të mira, pa ashensor, dhe pa asnjë lehtësim për njerëz me aftësi të kufizuara, me paterica apo karrocë.

Fillojmë me radhën, burrat veç, gratë veç. Një ndarje që nuk zgjidh asnjë lloj pune, ça të bëj unë që janë 8 gra në radhë dhe 3 burra? Renditesh dhe ti. Vjen një zonjë duke bërë fresk me fletore.

“A t’futem se duhet të kthehem në punë”. Ndonjë tjetër është më fëmijë të vogël diku nëpër Tiranë, dhe tjetra është me tension. S’ka gjë që dhe ti ke dalë nga puna, dhe ti ke fëmijë, dhe ty të kap ankthi në ambiente të vogla plot me njerëz. Ti s’përdore jetën tënde personale për të manipuluar radhën, kështu që rri hapi rrugën të gjithëve. Dhe pasi ia hape, vjen njëra me qese me blerje të rastit dhe thotë “për zotin un isha që qeparë, ja pyt kët nonën”.

“Më jep një ashu, vërtetim zgjidhje martese” thotë një burrë me zë të ulët kokën futur thellë te dritarja e vogël.
“DIVORC?” thotë punonjësja duke lëpirë gishtin tregues.

“Zgjidhje martese pra. Vërtetim.” Ndërkohë ka krruar kokën veshin dhe është zhytur më thellë në birucë.
“O zotëri a je i divorcuar, se po nuk ishe s’kam ç’të jap”.

Ndërkohë ti i ke treguar nënës para teje me ça merresh, ca merret burri dhe sa fëmijë ke. Nëna të ka ngutur të bësh tjetrin.
Sa mendon që të erdhi radha, punonjësja sesi është ngatërruar në debat me një nga gratë, dhe është duke u betuar plot ngarkesë emocionale: “Moj zonjë, ti do që të më heqin mua nga puna? Për kokë të fëmijëve nuk lejohet, për kokë të çunit ik ankohu në Ministri të Brendshme. Unë do humbas vendin e punës po ta dhashë!”

Se si degjeneroi biseda deri këtu jam kurioze, por në kët pikë kam humbur dhe unë durimin, se kam mbi 30 minuta që e pashë për të tretën herë newsfeedin e instagramit dhe facebookut.

Mbarova punë, pa dramë shyqyr. Dola që aty sikur kisha fituar ndonjë çmim, dhe mora rrugët për të paguar faturën e energjisë meqë ishte aty ngjitur.
Futesh në pikën e pagesës, nuk merr vesh fare a është radha burra gra, sa veta ke para teje, dhe a do mbarosh punë ndonjëherë në këtë jetë. Gra e burra të ulur, të tjerë në këmbë të shpërndarë sporadikisht, dhe burra të tjerë jashtë te dera, që nuk ke nga ta dish a kanë mbaruar a s’kanë filluar? E ndërkohë që po zgjidh matricën në kokën tënde, vjen një grua të kap nga supi “Ti je e fundit?” Po ku e di unë moj zonjë. Po pse do numëroj unë a erdhi njeri prapa meje? Unë jam duke përdorur gjithë njohuritë matematike gjeogriafike + kujtesën figurative të di a kam shans, apo të iki fare e ta bëj online!

“Nuk e di”.
Vendosa ta bëj online.
Shkova në bankë. Këtë nuk e kam me siklet: merr numrin tënd, ulesh dhe pret radhën si zonjë, ku dhe mund të lexosh ndonjë gjë që kishe qejf, se tashmë nuk ke ankth a do futesh sipas radhës.

Po po, kshu kujton ti dhe unë bashkë, pa ankth.

Sa herë ndërron numri në ekrani i cili bën ‘pip’, është ndonjë zonjë në radhë për vete pa pikën e durimit që bërtet 72SHI! 72SHI! GOCE O TI ME TELEFON, TI JE 72SHI?

Ndërkohë 72shi u paraqit në sportel.
73SHI…. O GOCE PO CA NUMRI JE?

E PE QE U NDERRUA?
E sa herë ia bën ‘pip’ tabela, unë pres kush do më flasë, nga shqetësimi i madh që kanë se mos unë kam ardhur në bankë për t’u ulur në karrike për të parë telefonin, jo për të mbaruar punë.

Mbaron punë dhe në bankë ku të japin 1 milion letra kot për shërbime bazë që mund t’i ofrojë një ATM (si psh depozitim parash apo dhe këmbim), nuk të marrin pagesën për energjinë pa librezë apo faturë me vete (o zot, në çfarë viti jemi?)

Dhe për ta mbyllur, kisha nevojë për një aceton dhe asgjë tjetër. Duke e ditur çfarë rrjete peshku janë supermarketet, për t’i ikur blerjeve të kota kapa punonjësen e parë, “Më fal të lutem ku të gjej acetonët?” “Te maniqyrët!!”
Ah. E di përmendësh ku janë manikyrët në këtë supermarket që kam hyrë 2 herë gjithsej, po thashë mos i vutë te orizi sot.

Edhe prapë së prapë bleva një vafer.

Këto s’janë veçse veprime rutinë. Mos paç punë në institucione më të sofistikuara, se e paguan 3 herë në javë psikologen dhe pas 1 muaj sorollatje ke filluar të kuptosh turbull nga muhabetet vërdallë çfarë dokumentesh të duhen, pse dhe sa kohë duhet për t’i nxjerrë. Harroje që do të të japë punonjësi civil  listë apo ta gjesh në internet. Ato janë “haram”.

***

Zotri, m’jep dekumentat.

Pse?

Për t’kontrolluar.

Ku bishti?

Gjuha shqipe sa e mirë, sa e ëmbël sa e dlirë… Ok mund të themi aq shumë për gjuhën shqipe, unë do thoja përveç se e bukur, është e ndërlikuar, e çuditshme për veshin e huaj dhe e vetmja në botë.
Kam kuptuar që ashtu janë dhe shumë prej shprehjeve që rrjedhin prej saj. Edhe njerëzit që rrjedhin këtyre prej shprehjeve, po nuk po i hyj një analize kaq të thellë për momentin, thjesht po merrem me të preferuat e mia që janë ekuacione të pazgjidhura që në fëmijërinë e hershme, qoftë prej mungesës së kuptimit, qoftë prej efektit vizual qesharak.

Sa më thellë në krahina të futesh, aq më gjëra absurde dëgjon. Por vendosa të merrem me këto të përditshmërisë që janë të përhapura kudo, me të cilat veshi na është mësuar aq shumë, saqë as nuk ndalemi t’i analizojmë.

Fillojmë pak me bashkimin e shenjtë, martesën.
“Burrë e grua, mish e thua!” Mirë që unë qenkam bashkësi qelizash të vdekura në funksion të vetëmbrojtjes si mbeturinë evolucionare nga kohët kur kemi pasur kthetra të mirëfillta, po pse kjo analogji? Po e thyeve këtë marrëdhënie të shenjtë, duhet shkulur thoi, një mënyrë torture e preferuar e mesjetarëve.
Mund të ndalem 4 faqe mbi këtë ‘mishërim’, po nuk po më duket që ia vlen të vazhdoj. Si copywriter mendoj që ka ngjizur vetëm pse bën rimë, po nuk mjafton. Sloganat që kanë rimë por që nuk kanë kuptim (uaaa prapë me rimë! J) nuk janë slogane jetëgjatë. Diçka duhet të ngjizë.

“Bota është me rrota”. Prapë rimë. Ndryshe nga ajo më sipër, kjo ka një farë kuptimi, në terma më modern është karma që i vendos gjërat në vendin që ishin në fillim.
Po imagjinoni pak globin tonë me rrota. Globi është rrumbullak (mos dëgjoni çfarë thonë këta të mençurit Tokës së Rrafshët). Si i ka rrotat? Ka ndonjë strukturë që sfera të qëndrrojë në katër rrota?
Apo 2 rrota?

Apo rrota si të biçikletave të fëmijëve?

U kënaqa.

“Dardha e ka bishtin prapa”. Eh? Lart e ka, e kemi parë të gjithë! Dje hëngra një dardhë, e pashë prapë! Dhe pse kemi zgjedhur dardhën për simbol të skuthërisë, është përtej botëkuptimit tim.

“Ku ka zë, s’është pa gjë.” Ah të keqen, duke fabrikuar ‘fake news’ që kur flasim shqip. Po po, ku ka zë, është totalisht pa gjë. Po, një ditë të bukur një ndrikulle iu tek të të diskretitojë për arsye që i di ajo apo ai (mos më thoni s’ka burra ndrikulla) dhe thjesht filloi të shpifë për ty, fantazia pa kolaudim vjetor del në rrugë pa kontroll, dhe ja, ta vunë zërin pa pikën e përmbajtjes. Kur kam qenë në kolegjin turk, iu tek një kujdestareje që jam lesbike se shoqja ime e ngushtë më bënte masazh (prapë kam shoqe që më bën masazh, dhe në publik!) dhe mori time më në telefon edhe u ngrit çështje kot.
Mos legjitimoni shpifjet. Qëndroni të mprehtë të dalloni të vërtetën.

“Ai që të rreh të do”. Vazhdojmë pak me këto legjitmimet e Mesjetës? Po mirë mo, zor s’na vjen? Kaq e rëndësishme qënka të ruhet institucioni i dhunës familjare? Mirë që po e ruajmë më çdo kusht, por po promovojmë sadizmin dhe mazokizmin tani? Sadisti ai që e jep (prej dashurisë), mazokistja ajo që e merr (ajo zakonisht sigurisht), prej dashurisë. Dhe në vijim të kësaj teme skandaloze, ke dhe shprehjet në zonat rurale që dalin nga gratë me sy të nxirë dhe thonë “e kërkova vetë” ose “e lypa”.

Ai që të rreh ndoshta të do dhe ndoshta nuk të do. Ai që të rreh ka probleme psiqike që nga fëmijëria dhe nuk ka kontroll e disiplinë të ndalë ciklin e dhunës në familje.

“Kush ka vajza botën ka”. Do ta pranoja mos të ishte që e gjithë kultura popullore favorizon frikshmërisht djalin para vajzës. Ndër rastet e rralla ku shprehjet popullore përkëdhelin gjininë femërore, por kot, është kompliment si qënie inferiore. Ata njerëz që nxjerrin këto shprehje janë ata që nxjerrin lotin sa një krokodil kur nuk bëjnë djalë, janë po ata që i rrisin vajzat e nënshtruara, si nën-specje. E vetmja arsye që unë shoh për kompliment, është pikërisht kjo, ke botën se ke një ushtri gocash punëtore të zonja “kokë ulura” gati për të marrë urdhrat e mamit dhe për t’i shkëlqyer fronin babit, vëllait, burrit, vjehrrit e kunatit.

Për mua, këto e shumë të tjera që ndoshta i mbledh në të ardhmen, janë pasuri. Këto nuk duhen harruar dhe janë burime shkencore për shumë zhbirilime.

Por të tilla absurditete kanë kontribut në vlerat personale, dhe sa më pak prej tyre në përdorim të përditshëm, aq më mirë!

Ik ha një dardhë tani.

 

 

 

Blog at WordPress.com.

Up ↑